Czując bóle w klatce piersiowej czy nierówne bicie serca warto nie bagatelizować tych objawów i udać się do lekarza. Może się okazać, że objawy są początkiem poważnych schorzeń. Kardiolog, do którego trafia pacjent, zleca mu szereg badań kardiologicznych. Badania te są konieczne do szybkiego i prawidłowego postawienia diagnozy oraz wdrożenia właściwego leczenia. Jakich badań powinien spodziewać się pacjent?

EKG – pierwsze badanie na ścieżce diagnostycznej

Pacjent, który u lekarza pierwszego kontaktu skarży się na bóle w klatce piersiowej, niemal natychmiast ma wykonywane EKG, czyli elektrokardiografię. Jest to badanie, które można wykonać bardzo szybko w każdej przychodni, szpitalu, a nawet w domu pacjenta.

EKG jest zazwyczaj pierwszym badaniem na ścieżce diagnostycznej chorób kardiologicznych. EKG powinno zostać wykonane u każdego chorego zgłaszającego się do kardiologa lub ze schorzeniami kardiologicznymi, a także z bólem w klatce piersiowej. Zaleca się także wykonywanie EKG u osób zdrowych, które uprawiają zawodowo i amatorsko sport.

Do wykonania tego badania potrzebny jest elektrokardiograf, który rejestruje prądy czynnościowe mięśnia sercowego. Każdy mięsień, także sercowy wytwarza impulsy elektryczne, które są przez aparat zapisywane i przenoszone na papier. Specjalny wydruk impulsów elektrycznych to elektrokardiogram.

Poprzez badanie EKG możemy wykryć zagrażające zdrowiu i życiu zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków, bloki przewodnictwa, częstoskurcze), a także świeży zawał serca. Jednak wartość diagnostyczna badania jest ograniczona, bo nawet prawidłowy zapis EKG nie wyklucza jednoznacznie poważnego schorzenia kardiologicznego i potrzebna jest wtedy dokładniejsza diagnostyka – tłumaczy dr hab. n. med. Zbigniew Siudak, kardiolog, profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.

EKG jest badaniem bezpiecznym i szybkim. Pacjent, leżąc na plecach, ma przyklejone lub przypięte elektrody na klatce piersiowej, oraz kończynach górnych i dolnych. Samo badanie trwa do 5 minut i nie wymaga wcześniejszego specjalnego przygotowania. Wynik badania od razu po jego wykonaniu pacjent otrzymuje do ręki.

Radioklinika | Echokardiografia_echo serca

Echo serca oceni anatomię, czynność i zmiany w strukturach serca!

Kolejnym badaniem, które zlecają kardiolodzy, gdy potrzebują dodatkowych informacji, jest echokardiografia, szerzej znana jako tzw. echo serca, czyli po prostu USG serca. Specjalista przy użyciu ultrasonografu wykonuje badanie serca najczęściej metodą przezklatkową. Nie jest to badanie inwazyjne i nie wymaga specjalnego przygotowania. Trwa zwyczaj od 15 – 30 minut.

W trakcie badania lekarz może ocenić aspekty anatomiczne i czynnościowe serca czyli potwierdzić lub wykluczyć obecność wad wrodzonych, przecieków i ubytków w strukturach serca. Może również ocenić stan i funkcję zastawek serca, czyli rozpoznać wady zastawkowe. Echo serca pomaga ocenić kurczliwość i pracę mięśnia sercowego, które są związane z zawałem serca, chorobą niedokrwienną serca i niedokrwieniem. Dzięki echokardiografii lekarz może zobaczyć początkowy odcinek aorty i dzięki temu rozpoznać np. tętniaki – wyjaśnia prof. Siudak.

WAŻNE! Echo serca jest badaniem powtarzalnym, jego wartość diagnostyczna jest jednak uwarunkowana od doświadczenia i umiejętności badającego lekarza. W razie wątpliwości diagnostycznych należy poszerzyć diagnostykę o np. badaniem rezonansem magnetycznym (MRI) lub tomografię komputerową (CT) – dodaje specjalista.

Echokardiografia przezklatkowa pozwala określić stan choroby, jej zaawansowanie, a także skuteczność podjętego leczenia. Wskazaniem do jej wykonania jest również podejrzenie tętniczego nadciśnienia płucnego. Po jej wykonaniu, gdy istnieją jakieś wątpliwości może zostać zlecone wykonanie echokardiografii przezprzełykowej.

Holter EKG – gdy podejrzewamy zaburzenia rytmu serca!

Wielu pacjentów zgłaszających się do lekarza twierdzi, że ma przyspieszoną lub spowolnioną akcję serca, ale w czasie badania EKG wszystko jest w normie. Wtedy lekarz decyduje o wykonaniu Holtera EKG.

Holter to nic innego jak EKG, ale trwające 24 godziny, a czasem nawet 48. Pacjentowi przykleja się do klatki piersiowej zazwyczaj pięć elektrod połączonych ze specjalnym urządzeniem, w którym znajduje się karta pamięci, która zapisuje się dobowy obraz EKG. Urządzenie jest niewielkie i można je przypiąć do paska od spodni.

Holter EKG jest najczęściej wykonywany przy podejrzeniu zaburzeń rytmu serca:

  • migotania przedsionków,
  • przyspieszonej akcji serca (tachykardii),
  • spowolnionej akcja serca (bradykardii),
  • kołatania,
  • bloków przewodnictwa.

Zaleca się również wykonanie Holtera, gdy dochodzi do częstych omdleń czy utraty przytomności.

Badanie to wykonuje się w poszukiwaniu tzw. cichego niedokrwienia mięśnia sercowego u pacjentów z podejrzeniem choroby niedokrwiennej serca. Również jest to badanie wykonywane u pacjentów ze wszczepionym rozrusznikiem serca w celu monitorowania jego pracy – wyjaśnia prof. Zbigniew Siudak.

WAŻNE! Holter EKG nie jest badaniem inwazyjnym, jednak należy pamiętać o kilku kwestiach! Pacjent po założeniu urządzenia powinien prowadzić normalny tryb życia. Do tego musi prowadzić specjalny dziennik aktywności, w którym notuje poszczególne aktywności i przedziały czasowe, w których były one wykonywane, na przykład: wchodzenie po schodach, posiłki, jazdę samochodem, czas odpoczynku i snu, a także objawy, takie jak zawroty głowy, uczucie kołatania serca, zmęczenie, czy duszność, itp.

Holter monitoruje pracę serca także w nocy, co daje lekarzowi cenne informacje. W czasie trwania badania należy pamiętać, żeby elektrody nie odkleiły się, a gdy to zauważymy, należy przykleić je plastrem. W trakcie badania (24h lub 48h) nie wolno się kąpać ani brać prysznica.

Po wykonaniu badania karta z zapisem trafia do specjalisty, który za pomocą specjalnego programu pobiera dane i je analizuje. Zwykle po kilku dniach pacjent otrzymuje opis badania wykonany przez lekarza kardiologa, z którym udaje się na dalsze konsultacje.

Radioklinika | EKG wysiłkowe, próba wysiłkowa

EKG wysiłkowe – aby sprawdzić wydolność serca!

Często słyszymy określenie próby wysiłkowej, to nic innego jak EKG wysiłkowe, czyli wykonane w czasie wzmożonego wysiłku fizycznego.

Głównym celem badania  EKG wysiłkowego jest sprawdzenie wydolności mięśnia sercowego. Badanie stosowane jest w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca, a także w kontroli pacjentów po zabiegach angioplastyki wieńcowej i po zawale serca.

Często wykonuje się je u osób, które mają prawidłowe EKG spoczynkowe, ale istnieje podejrzenie choroby niedokrwiennej serca. Również próbę wysiłkową wykonuje się w celu dobrania odpowiedniej rehabilitacji kardiologicznej. Regularnie wykonywane próby wysiłkowe mają sportowcy.

Badanie przeprowadza się najczęściej na tzw. bieżni ruchomej, rzadziej na ergometrze rowerowym. Pacjent pokonuje wysiłek fizyczny na bieżni w postaci marszu i szybkiego marszu ze zmiennym obciążeniem i kątem nachylenia bieżni. W trakcie trwania badania pacjent jest podłączony do aparatu EKG, który stale monitoruje pracę serca oraz wykonywane są regularnie pomiary ciśnienia tętniczego krwi.

Całe badanie trwa zwykle około 20 minut. O ile lekarz nie zaleci inaczej, pacjent w dniu badania powinien zażyć leki, które regularnie przyjmuje – tłumaczy kardiolog.

WAŻNE! Pacjent na badanie powinien przyjść wcześniej i odpocząć oraz być przynajmniej 2 godziny po posiłku. Konieczny do wykonania badania jest strój sportowy i buty sportowe.

Na początku wykonywane jest zwykłe EKG spoczynkowe. Następnie w obecności lekarza, który obserwuje akcję serca i stan pacjenta, wykonuje się próbę wysiłkową. Lekarz może podjąć decyzję o przerwaniu badania, gdy zaobserwuje nieprawidłowości, lub gdy pacjent będzie skarżył się na ból w klatce, a także, kiedy zrobi się blady.

Po badaniu wykonywane jest EKG, które pokazuje zapis w czasie, gdy praca serca uspokaja się. Badanie pokazuje ukrwienie serca, naczyń oraz reakcje mięśnia sercowego na zwiększone zapotrzebowanie na tlen.

Istnieje szereg przeciwwskazań do wykonania próby wysiłkowej. Wykonanie próby wysiłkowej nie jest wskazane w przypadku infekcji, gorączki, spoczynkowych dolegliwości bólowych w klatce piersiowej, duszności, obecności tętniaka aorty, wysokiego ciśnienia tętniczego krwi, zaburzeń rytmu serca, zaostrzenia chorób płuc (astma), niewyrównanej cukrzycy oraz w przypadku niektórych wad zastawkowych.

Z względu na niską wartość diagnostyczną badania w szczególności u kobiet, próba wysiłkowa może być jedynie badaniem dodatkowym, ale nie rozstrzygającym w kwestiach obecności lub progresji choroby niedokrwiennej serca – ostrzega prof. Zbigniew Siudak.

Po wykonaniu badania lekarz przygotowuje opis badania. Pacjent wraz z opisem otrzymuje zapis EKG, z którym powinien wrócić do swojego kardiologa w celu interpretacji wyników oraz w razie konieczności wdrożenia leczenia.

Tomografia komputerowa – pomaga w diagnostyce wad serca

W sytuacji, gdy powyższe badania nie są wystarczające lub są niejednoznaczne, kardiolog może zlecić tomografię komputerową serca i naczyń wieńcowych (TK). Badanie to jest nieinwazyjne w przeciwieństwie do koronarografii, którą bezwzględnie wykonuje się w przypadku ostrych zespołów wieńcowych.

Tomografia komputerowa umożliwia przygotowanie wizualizacji serca. Badanie polega na ocenie struktur anatomicznych serca i tętnic wieńcowych oraz aorty, a także jej rozgałęzień.

Tomografia, w przeciwieństwie do wyżej omówionych badań, wymaga odpowiedniego przygotowania i bardzo szczegółowej konsultacji z kardiologiem i radiologiem.

Tomografię wykonuje się z podaniem kontrastu zawierającego jod, czyli środka umożliwiającego lepszą widoczność naczyń. By specjaliści mogli podać kontrast, pacjent wcześniej musi wykonać badanie krwi, które określi poziom kreatyniny, a tym samym oceni wydolność nerek. Jeśli pacjent jest uczulony na kontrast, powinien poinformować o tym personel szpitala przed badaniem. Pacjent na 4-6 godzin przed badaniem nie powinien jeść. Podczas tomografii wykorzystywanie jest promieniowanie rentgenowskie, które jest przeciwwskazaniem do wykonania badania u kobiet w ciąży.

Przed badaniem pacjent będzie miał założone wkłucie czyli wenflon, przez który będzie podawany kontrast. Podczas tomografii komputerowej pacjent ma również wykonywane EKG, więc ma przypięte elektrody.

TK serca i naczyń pomaga w diagnostyce wad serca, przecieków, nieprawidłowych połączeń naczyniowych oraz tętniaków aorty. Osobnym badaniem jest tzw. badanie MSCT – czyli tomografia komputerowa tętnic wieńcowych – tłumaczy prof. Siudak.

U części chorych, u których lekarz podejrzewa chorobę niedokrwienną serca, można wykonać tomografię komputerową tętnic wieńcowych w celu oceny ryzyka miażdżycy. Aczkolwiek należy pamiętać, że badanie to zazwyczaj nie zastępuje koronarografii, czyli badania inwazyjnego, które jest złotym standardem w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca i miażdżycy tętnic wieńcowych. Badanie MSCT ma natomiast potwierdzone znaczenie w ocenie drożności pomostów żylnych u pacjentów po operacji by-passów – informuje kardiolog.

Po przeprowadzonym badaniu pacjent otrzymuje zapis badania oraz opis wykonany przez lekarza specjalistę, z którym powinien udać się na konsultację do swojego kardiologa. Należy również pamiętać, że TK wykonuje się tylko ze skierowaniem od lekarza.

Rezonans magnetyczny – zalecany m.in. w diagnostyce zapaleń mięśnia sercowego

Obok tomografii komputerowej mamy rezonans magnetyczny (MRI) serca i naczyń, który wykorzystuje fizyczne zjawisko jądrowego rezonansu magnetycznego.

Rezonans magnetyczny to wysokospecjalistyczne badanie polegające na dokładnej ocenie mięśnia sercowego, dokładniejszej niż badanie echokardiograficzne (echo serca).

Tak, jak w przypadku tomografii, w badaniu rezonansem magnetycznym wykorzystywane jest podanie kontrastu. Pacjent powinien wykonać badanie krwi określające poziom kreatyniny, a tym samym poziom wydolności nerek. Osoby uczulone na kontrast powinny poinformować o tym lekarza. Pacjentowi musi być 4 do 6 godzin po ostatnim posiłku. Pacjent w czasie badania będzie miał przyklejone na klatce piersiowej elektrody do EKG. Badanie jest dłuższe i może trwać od 30 do 90 minut.

Dodatkowo należy pamiętać, że badanie to związane jest z obecnością pacjenta w silnym polu magnetycznym. Obecność metalowych protez, wszczepów, stymulatorów serca itp. może być przeciwwskazaniem do wykonania rezonansu. Stan po implantacji stentu wieńcowego w większości przypadków nie jest przeciwwskazaniem do przeprowadzenia MRI serca, ale szczegółowej informacji powinien udzielić prowadzący lekarz kardiolog – mówi prof. Zbigniew Siudak.

Rezonans serca pozwala ocenić m.in.:

  • funkcje, grubość i żywotność mięśnia sercowego,
  • uszkodzenia mięśnia po przebytych zawałach,
  • wady wrodzone serca,
  • stopień nasilenia wad przeciekowych oraz lokalizacje przecieków.

Badanie MRI serca jest zalecane w diagnostyce zapaleń mięśnia sercowego, chorób spichrzeniowych, kardiomiopatiach, chorobie niedokrwiennej serca – dodaje kardiolog.

Po wykonaniu badania specjaliści przygotowują płytę z zapisem oraz opis i uwagi, z którymi pacjent powinien wrócić do kardiologa diagnozującego go. Badanie może być wykonane tylko ze skierowaniem od lekarza.Radioklinika | Alergia - stan wiedzy

Wszystkie ww. badania nie są badaniami inwazyjnymi. Są natomiast konieczne do postawienia prawidłowej diagnozy w rozpoznaniach i leczeniu różnych chorób kardiologicznych. Warto pamiętać, że mając wątpliwości przed badaniem, należy zadać wszystkie pytania swojemu lekarzowi. Dobrym i bardzo pomocnym rozwiązaniem jest też wcześniejsze przygotowanie sobie listy pytań.

Oceń to:
| Liczba ocen: 10 Średnia: 4.5

1 KOMENTARZ

  1. Artykuł śmiało można nazwać dobrym przewodnikiem po badaniach diagnostycznych dotyczących jednego z najważniejszych narządów w organizmie człowieka.

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię