Każdy świeżo upieczony rodzic martwi się, czy jego dziecko urodzi się zdrowe. Często też nie wie, jakie badania wykonują maleństwu lekarze tuż po porodzie.

Oceń to:
| Liczba ocen: 72 Średnia: 3.9

Badania noworodka są bardzo ważne, bo na ich podstawie lekarz jest w stanie dość dokładnie zdiagnozować kondycję dziecka! Postanowiliśmy opracować dla Was mini przewodnik opisujący rodzaje możliwych badań i ich znaczenie. Czytajcie, udostępniajcie innym rodzicom, komentujcie i pytajcie. Czekamy 🙂

W pierwszych minutach po porodzie lekarz i położna są w stanie ocenić stan dziecka nawet bez jego dotykania. Głośny krzyk, różowa skóra, zgięciowe układanie kończyn. Tak wygląda i brzmi zdrowy noworodek.

W tym momencie nic nie jest tak ważne, jak wtulenie noworodka w ramiona mamy. Dopiero po tych kilku minutach najpiękniejszego spotkania noworodek trafia na specjalnie przygotowane stanowisko. Tutaj lekarz i położna oceniają dziecko dokładniej!

Skala Apgar

Mamy na położnictwie wymieniają się pierwszymi spostrzeżeniami: „mój dostał 10 pkt”, „moja tylko 9, dlaczego?

Skalę APGAR wprowadziła w latach 50 pewna pani – Virginia Apgar. Postanowiła ona ułatwić lekarzom ocenę stanu zdrowia dziecka na porodówce. Poprzez zwrócenie uwagi na akcję serca, oddechy, skórę, napięcie mięśni i reakcje na bodźce jesteśmy w stanie (mniej więcej) przewidzieć, czy dziecko będzie wymagało naszej szczególnej obserwacji czy nie. Punktacja 7 i więcej to zwykle spokojne działania noworodkarza. 6 i mniej wzbudza już większą czujność lekarza i nakazuje podjęcie bardziej intensywnych działań. Nie jest to skala idealna. Są dzieci, które rodzą się z 10 punktami, a w przyszłości mają wiele problemów zdrowotnych (np tak bywa w przypadku złożonej wady serca – HLHS lub HRHS). Są też takie, które urodzone w zamartwicy dostają zaledwie 2 punkty a rozwijają się genialnie. Niemniej ocena APGAR nikogo nie ominie.

Badania noworodka_Radioklinika

Zabezpieczenie kikuta pępowiny

Kiedy dziecko się rodzi, to na pępowinę zakładany jest specjalny klem i dochodzi do jej przecięcia (niekiedy robi to położna, czasami mama lub tata). Po długim sznurze pępowinowym pozostaje tylko kikut, który nie ma już zaopatrzenia w krew. Powoli będzie ulegał martwicy. Dojdzie do zmiany koloru, a po odpowiedniej jego pielęgnacji w końcu odpadnie.

To, jak zachowuje się kikut to dla nas również wskaźnik zdrowia noworodka!

Jeśli goi się prawidłowo, nie widać żadnego sączenia, zaczerwienienia wokół, nie wydziela się brzydki zapach i kikut odpada w ciągu pierwszych 4 tygodni (niekiedy trwa to dłużej, ale bez dodatkowych objawów) to bardzo nas to cieszy. Problemy z kikutem mogą być pierwszym sygnałem niedoborów odporności. Dodatkowo jego nieprawidłowe gojenie może doprowadzić co ciężkiej infekcji u dziecka. Dobry kikut – dobre zdrowie!

Badanie fizykalne

Badanie odruchów noworodka (przede wszystkim odruchy chwytne i Moro), sprawdzanie drożności odbytu poprzez umieszczenie w nim cewnika (nie robi się tego, jeśli dziecko w pierwszych minutach po urodzeniu oddało smółkę), badanie stawów biodrowych, ocena narządów płciowych (u chłopców ze szczególnym zwróceniem uwagi na jąderka), ocena podniebienia, obojczyków i ciemienia. Noworodek jest dotykany z góry na dół, dokładnie osłuchiwany. Wszystko to po to, by wyłapać ewentualne nieprawidłowości i jak najszybciej ja leczyć/rehabilitować lub dokładniej diagnozować.

Waga, wzrost i obwody

To niesamowite, jak zwykła miarka i waga są w stanie nas poinformować o stanie dziecka. Każde dziecko jest inne, może mieć inne proporcje, ale powinno się „z grubsza” mieścić w normach dla populacji.

Za mała główka? A może za duża? Niska waga urodzeniowa pomimo donoszenia ciąży? A może jakieś dysproporcje w obwodzie klaki i głowy (główka zwykle jest do 2 cm większa od klatki)?

Po tych podstawowych badaniach jesteśmy w stanie ocenić czy dziecko wymaga dalszych, dokładniejszych badań. Zdarza się, że pomiary dają nam również jakąś wskazówkę co do przebiegu ciąży. Jeśli matka paliła papierosy, to dziecko może być chudsze niż ustawa przewiduje. Z kolei, jeśli cierpiała na cukrzycę, to może urodzić się nawet 6 kilogramowy noworodek.

Badania noworodka_pulsokymetria_Radioklinika

Pulsoksymetria

Wykonywane w pierwszych dobach życia badanie. Na palcu dłoni, następnie na palcu stopy umieszczany jest specjalny czujnik, który przez skórę mierzy poziom utlenowania krwi. Badanie jest proste, niebolesne i co najważniejsze – pozwala nam wykryć niektóre poważne wady serca u noworodka, zanim jeszcze wystąpią pierwsze objawy. ECHO serca płodu, wykonywane jeszcze w czasie ciąży jest badaniem trudnym i przez to nie zawsze jest to badanie dokładne. Ciężko jest w końcu negocjować z dzieckiem w macicy, aby obróciło się pod najlepszym do wykonania badania kątem. Test pulsoksymetryczny pomaga nam bliżej przyjrzeć się sercu noworodka, bez konieczności posiadania bardziej specjalistycznego sprzętu.

Badanie słuchu

W drugiej dobie życia, na oddziale neonatologicznym każdy noworodek ma bliski kontakt z aparatem do rejestracji otoemisji akustycznych. Jest to badanie przesiewowe, czyli takie, które ma być wykonywane u zdrowych noworodków, celem „wyłapania” dzieci podejrzanych o nieprawidłowości w zakresie słuchu. Badanie nie jest bolesne dla noworodka i pozwala na wstępne wyłonienie ze wszystkich nowonarodzonych dzieci – tych, które mogą mieć problemy ze słuchem. Nawet jeżeli badanie ma prawidłowy wynik, a dziecko jest w grupie ryzyka uszkodzenia słuchu (bo na przykład otrzymywało antybiotykoterapię po porodzie lub ma jakieś deformacje w obrębie twarzoczaszki) to konieczna będzie kilkumiesięczna jego obserwacja.

Badania z pięty

Badania przesiewowe w kierunku niedoczynności tarczycy, fenyloketonurii, mukowiscydozy i niektórych chorób metabolicznych. Badane są WSZYSTKIE noworodki. Bez względu na to czy są zupełnie zdrowe, czy pojawiają się u nich jakieś problemy okresu noworodkowego. Badane są po to, by wykryć wrodzone wady, które nie zdążyły się jeszcze objawić, a których wczesne leczenie jest niezwykle ważne (ma zapobiec upośledzeniu rozwoju dziecka). Krew na te badania najlepiej pobrać po trzeciej dobie życia. Jeśli chcesz sprawdzić czy dziecko miało pobrane krew na badania przesiewowe poszukaj w jego książeczce specjalnej naklejki – taka sama trafiła na bibułę dziecka i gwarantuje, że badanie zostało pobrane.

Dokładne badanie noworodka obejmuje wszystkie wyżej opisane czynności. Mało inwazyjne badania są w stanie nam wiele powiedzieć o jego stanie zdrowia. Jeśli są jakiekolwiek wątpliwości, lekarz zlecić może badania dodatkowe.

Dla przykładu, mogą to być:

  • morfologia + CRP – jeśli podejrzewamy u noworodka jaką infekcję, bo jego oddech jest nieprawidłowy, niepokoją nas zjawiska osłuchowe lub jeśli istnieją jakieś obciążenia z okresu ciąży lub porodu (na przykładu infekcja paciorkowcowa u matki lub brak wymazu z pochwy)
  • bilirubina – u noworodka z żółtaczką, jeśli widać „gołym okiem”, że dziecko jest zbyt żółte lub jeśli chcemy kontrolować jej stężenie w trakcie fototerapii
  • inne badania laboratoryjne (w zależności od przebiegu ciąży może być konieczne kontrolowanie hormonów tarczycy, przeciwciał przeciwko chorobom wirusowym lub pasożytniczym, parametrów wątrobowych – niekiedy już po okresie noworodkowym)
  • ECHO serca – jeśli stwierdza się nad sercem obecność szmeru lub jeśli wynik badania pulsoksymetrycznego nie jest prawidłowy
  • USG jamy brzusznej – w przypadku odchyleń w morfologii, jeśli badania u mamy z okresu ciąży budziły jakieś wątpliwości (np. wysoki poziom przeciwciał przeciwko cytomegalii lub toksoplazmozie) lub jeśli prenatalnie stwierdzono nieprawidłowości w układzie moczowym
  • USG mózgowia – jeśli obwód główki jest nieprawidłowy, jeśli prenatalnie były stwierdzane jakieś nieprawidłowości, dziecko budzi niepokój neurologiczny, jest wcześniakiem lub jeśli ma jakąś infekcję wrodzoną

PAMIĘTAJMY! Wcześniejsze badanie to wcześniejsza diagnoza i lepsza opieka nad dzieckiem, już od okresu noworodkowego.

Oceń to:
| Liczba ocen: 72 Średnia: 3.9

Brak komentarzy

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

MamaPediatra

MamaPediatra

Z wykształcenia lekarka, która wybrała drogę pediatrii. Od 2015 roku autorka bloga mamapediatra.blog.pl , który powoli się rozwija i który ma odpowiadać na najczęstsze pytania rodziców. Prywatnie mama dwóch córek, fanka gier planszowych i dobrej lektury.