Każdy świeżo upieczony rodzic martwi się, czy jego dziecko urodzi się zdrowe. Często też nie wie, jakie badania wykonują maleństwu lekarze tuż po porodzie. A są to bardzo ważne badania, które niekiedy mogą uratować dziecku życie! Co warto o nich wiedzieć i dlaczego badania noworodka są tak istotne?

[aktualizacja: 02’2021]

Badania noworodka. Co musisz o nich wiedzieć?

Badania noworodka są bardzo ważne. To na ich podstawie lekarz jest w stanie całkiem dokładnie zdiagnozować kondycję dziecka! Opracowaliśmy dla Was mini przewodnik, opisujący rodzaje możliwych badań i ich znaczenie. Czytajcie, udostępniajcie innym rodzicom i komentujcie. Czekamy na Wasze pytania!

W pierwszych minutach po porodzie lekarz i położna są w stanie ocenić stan dziecka, nawet bez jego dotykania. Głośny krzyk, różowa skóra, zgięciowe układanie kończyn – tak wygląda i brzmi zdrowy noworodek.

W pierwszych chwilach po porodzie nic nie jest tak ważne, jak wtulenie noworodka w ramiona mamy. Dopiero po tych kilku minutach tego pięknego spotkania noworodek trafia na specjalnie przygotowane stanowisko. Tutaj lekarz i położna oceniają stan i kondycję dziecka dokładniej!

Skala Apgar

Mamy przebywające na oddziałach położniczych wymieniają się pierwszymi spostrzeżeniami: „mój dostał 10 pkt”, „moja tylko 9, dlaczego?

Skalę APGAR wprowadziła w latach 50. pewna pani – Virginia Apgar, która postanowiła ułatwić lekarzom ocenę stanu zdrowia dziecka na porodówce.

Poprzez zwrócenie uwagi na akcję serca, oddechy, skórę, napięcie mięśni i reakcje na bodźce możemy przewidzieć, czy dziecko będzie wymagało naszej szczególnej obserwacji, czy nie.

Punktacja 7 i więcej w skali Apgar to najlepszy wynik. 6 punktów i mniej wzbudza już większą czujność lekarza – nakazuje podjęcie bardziej intensywnych działań i diagnostyki. Warto mieć jednak świadomość, że nie jest to skala idealna.

WAŻNE! Niektóre dzieci otrzymują 10 punktów w skali Apgar, a pomimo to mają wiele problemów zdrowotnych. Bywa tak m.in. w przypadku złożonej wady serca – HLHS lub HRHS). Są też takie maluchy, które urodzone w zamartwicy dostają zaledwie 2 punkty, a później rozwijają się genialnie.

badania noworodka | RadioklinikaPL

Zabezpieczenie kikuta pępowiny

Kiedy dziecko przychodzi na świat, na pępowinę zakłada się specjalny klem i przecina ją. Niekiedy robi to położna, czasami mama lub tata malucha. Po długim sznurze pępowinowym pozostaje tylko kikut, który nie ma już zaopatrzenia w krew i powoli będzie ulegał martwicy. Dojdzie także do zmiany koloru, a przy odpowiedniej pielęgnacji w końcu samoistnie odpadnie.

To, jak zachowuje się kikut to dla nas również wskaźnik zdrowia noworodka!

Jeśli kikut goi się prawidłowo, nie widać żadnego sączenia, zaczerwienienia wokół, nie wydziela się brzydki zapach i kikut odpada w ciągu pierwszych 4 tygodni (niekiedy trwa to dłużej, ale bez dodatkowych objawów) nie ma powodów do obaw. Problemy z kikutem mogą być bowiem pierwszym sygnałem niedoborów odporności. Dodatkowo jego nieprawidłowe gojenie może doprowadzić co ciężkiej infekcji u dziecka. Dobry kikut to dobre zdrowie!

Badanie fizykalne

Badanie fizykalne obejmuje:

  • sprawdzenie odruchów noworodka – przede wszystkim odruchy chwytne i Moro,
  • badanie drożności odbytu poprzez umieszczenie w nim cewnika. Uwaga: nie robi się tego, jeśli dziecko w pierwszych minutach po urodzeniu oddało smółkę,
  • badanie stawów biodrowych, ocena narządów płciowych (u chłopców ze szczególnym zwróceniem uwagi na jąderka),
  • ocena podniebienia, obojczyków i ciemienia.

Podczas badania fizykalnego noworodek jest dotykany z góry na dół, dokładnie osłuchiwany. Wszystko po to, aby wyłapać ewentualne nieprawidłowości i jak najszybciej je leczyć/rehabilitować lub dokładniej diagnozować.

Waga, wzrost i obwody

To niesamowite, ile informacji o stanie dziecka potrafią dostarczyć zwykła miarka i waga. Każde dziecko jest inne i może mieć inne proporcje, ale powinno mieścić się w pewnych populacyjnych normach.

Za mała główka? A może za duża? Niska waga urodzeniowa pomimo donoszenia ciąży? A może dysproporcje w obwodzie klatki piersiowej i głowy (uwaga: główka zwykle jest do 2 cm większa od klatki)?

Dzięki tym podstawowym badaniom jesteśmy w stanie ocenić, czy dziecko wymaga dalszej i dokładniejszej diagnostyki. Zdarza się, że pomiary dają nam również wskazówkę co do przebiegu ciąży. Jeśli matka paliła papierosy, to dziecko może być chudsze niż “ustawa przewiduje”. Z kolei, jeśli cierpiała na cukrzycę, może urodzić nawet 6-kilogramowego noworodka.

Badania noworodka_pulsokymetria_Radioklinika

Pulsoksymetria

To badanie wykonywane w pierwszych dobach życia dziecka. Na palcu dłoni, a następnie na palcu stopy umieszczany jest specjalny czujnik, który przez skórę mierzy poziom utlenowania krwi. Badanie jest proste oraz bezbolesne i co najważniejsze – pozwala nam wykryć niektóre poważne wady serca u noworodka, zanim jeszcze wystąpią pierwsze objawy.

ECHO serca płodu, wykonywane jeszcze w czasie ciąży jest badaniem trudnym i przez co nie zawsze daje dokładne wyniki. Ciężko jest przecież negocjować z dzieckiem w macicy, aby obróciło się pod najlepszym do wykonania badania kątem. Test pulsoksymetryczny pomaga nam bliżej przyjrzeć się sercu noworodka, bez konieczności posiadania bardziej specjalistycznego sprzętu.

Badanie słuchu

W drugiej dobie życia, na oddziale neonatologicznym każdy noworodek ma bliski kontakt z aparatem do rejestracji otoemisji akustycznych. Jest to badanie przesiewowe, czyli takie, które ma być wykonywane u zdrowych noworodków, celem „wyłapania” dzieci podejrzanych o nieprawidłowości w zakresie słuchu.

Badanie nie jest bolesne dla noworodka i pozwala na wstępne wyłonienie ze wszystkich nowonarodzonych dzieci – tych, które mogą mieć problemy ze słuchem. Nawet jeżeli badanie ma prawidłowy wynik, a dziecko jest w grupie ryzyka uszkodzenia słuchu (bo na przykład otrzymywało antybiotykoterapię po porodzie lub ma jakieś deformacje w obrębie twarzoczaszki) to konieczna będzie kilkumiesięczna obserwacja.

Badania z pięty

Badania przesiewowe w kierunku niedoczynności tarczycy, fenyloketonurii, mukowiscydozy i niektórych chorób metabolicznych. Badaniu poddawane są WSZYSTKIE noworodki. Bez względu na to, czy są zupełnie zdrowe, czy pojawiają się u nich jakieś problemy okresu noworodkowego. Badane są po to, by wykryć wrodzone wady, które nie zdążyły się jeszcze objawić, a których wczesne leczenie jest niezwykle ważne (ma zapobiec upośledzeniu rozwoju dziecka). Krew niezbędną do wykonania tych badań najlepiej pobrać po trzeciej dobie życia. Jeśli chcesz sprawdzić, czy dziecko miało pobrane krew na badania przesiewowe poszukaj w jego książeczce specjalnej naklejki – gwarantuje, że badanie zostało pobrane.

Dokładne badanie noworodka obejmuje wszystkie wyżej opisane czynności. Mało inwazyjne badania są w stanie nam wiele powiedzieć o jego stanie zdrowia. Jeśli są jakiekolwiek wątpliwości, lekarz zlecić może badania dodatkowe.

Dodatkowe badania noworodka

Jakie dodatkowe badania noworodka warto wykonać? Poniżej lista przykładowych badań:

  • morfologia + CRP – jeśli podejrzewamy u noworodka jaką infekcję, bo jego oddech jest nieprawidłowy, niepokoją nas zjawiska osłuchowe lub jeśli istnieją jakieś obciążenia z okresu ciąży lub porodu (na przykładu infekcja paciorkowcowa u matki lub brak wymazu z pochwy)
  • bilirubina – u noworodka z żółtaczką, jeśli widać „gołym okiem”, że dziecko jest zbyt żółte lub jeśli chcemy kontrolować jej stężenie w trakcie fototerapii
  • inne badania laboratoryjne (w zależności od przebiegu ciąży może być konieczne kontrolowanie hormonów tarczycy, przeciwciał przeciwko chorobom wirusowym lub pasożytniczym, parametrów wątrobowych – niekiedy już po okresie noworodkowym)
  • ECHO serca – jeśli stwierdza się nad sercem obecność szmeru lub jeśli wynik badania pulsoksymetrycznego nie jest prawidłowy
  • USG jamy brzusznej – w przypadku odchyleń w morfologii, jeśli badania u mamy z okresu ciąży budziły jakieś wątpliwości (np. wysoki poziom przeciwciał przeciwko cytomegalii lub toksoplazmozie) lub jeśli prenatalnie stwierdzono nieprawidłowości w układzie moczowym
  • USG mózgowia – jeśli obwód główki jest nieprawidłowy, jeśli prenatalnie były stwierdzane jakieś nieprawidłowości, dziecko budzi niepokój neurologiczny, jest wcześniakiem lub jeśli ma jakąś infekcję wrodzoną

Ten artykuł może Cie zainteresować: Morfologia krwi dziecka. Sprawdź, czy Twoja pociecha ma niedobory witamin lub mikroelementów!

PAMIĘTAJMY! Wcześniejsze badanie to wcześniejsza diagnoza i lepsza opieka nad dzieckiem, już od okresu noworodkowego.

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię