Inhalacje są obecnie popularną metodą leczenia ostrych stanów zapalnych dróg oddechowych u dzieci, ale aby przyniosły efekt, muszą być przeprowadzone prawidłowo!

Oceń to:
| Liczba ocen: 101 Średnia: 4

Inhalacje | Z mojego zawodowego doświadczenia wynika, że rodzice nie do końca są poinformowani o prawidłowym wyborze inhalatora oraz właściwym przeprowadzeniu inhalacji. Tymczasem błędne decyzje i niewłaściwa aplikacja przekłada się na mniejsze powodzenie terapii!

Lecznicza mgiełka

Inhalacja jest klasyczną metodą terapii wziewnej, polegającą na dostarczeniu leku w postaci aerozolu do dróg oddechowych. Cząsteczki leku są zawieszone w gazie, dzięki czemu mogą docierać do różnych części układu oddechowego. Uzależnione jest to od wielkości rozpraszanych cząsteczek.

Większe cząstki przenikną bez kłopotu do górnych dróg oddechowych, podczas gdy mniejsze z powodzeniem dotrą do ich dolnych części. Wszystko zależy od naszych potrzeb – w leczeniu zapalenia oskrzeli wystarczy inhalacja cząsteczkami leku o większej średnicy, natomiast w astmie oskrzelowej optymalna wielkość cząstek wynosi od 2 – 5 mikronów.

Inhalacje | Nebulizator czy inhalator?

Pojęcia nebulizator i inhalator są stosowane w języku potocznym zamiennie. Również w tym artykule dokonano takiego zabiegu, gdyż dotyczy on klasycznego sprzętu do podstawowych zastosowań.

W języku medycznym jednak inhalatorem i nebulizatorem nazywa się dwa odmienne urządzenia.

Inhalator wykorzystywany jest w leczeniu astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), czy długo utrzymującego się napadowego kaszlu. Jest integralną częścią środka leczniczego wydawanego z przepisu lekarza w aptece.

 

Diabeł tkwi również w technice tworzenia aerozolu. I tak wyróżnia się inhalatory ciśnieniowe, proszkowe oraz pneumatyczne i ultradźwiękowe.

Inhalatory ciśnieniowe i proszkowe to przenośne, małe urządzenia dołączane do leków wziewnych na astmę i PoChP.

Inhalatory pneumatyczne i ultradźwiękowe nazywane są nebulizatorami z powodu lepszego rozdrobnienia cząstek. Tworzą one mgiełkę niewielkich kropelek substancji czynnej leku w powietrzu, która następnie dociera do różnych części układu oddechowego. Mgiełka ta jest wytwarzana z zastosowaniem ultardźwięków lub sprężonego powietrza/tlenu.

Inhalator ultradźwiękowy (nebulizator) to już bardziej profesjonalny sprzęt stosowany u ciężko chorych np. na mukowiscydozę.

W nebulizatorze aerozol wytwarza się stale, pacjent oddycha swobodnie przez maseczkę, a nie jak w przypadku pozostałych inhalatorów, gdzie musi skoordynować wdech przez usta wraz z uwolnioną dawką.

Parametr wielkości cząstek powinniśmy wziąć pod uwagę już w momencie zakupu inhalatora. Obecnie większość inhalatorów dostępnych w aptekach charakteryzuje się wysoką sprawnością i rozprasza cząstki do pożądanej wielkości.

Wielkość cząsteczek powinna wynosić 4 – 5 mikronów (tylko cząsteczki mniejsze niż 6 mikronów przenikają do drzewa oskrzelowego), a prędkość przepływu powietrza co najmniej 8 – 9 litrów na minutę. Im więcej powietrza na minutę wytwarza aparat, tym lepiej – badania wykazują, że najbardziej wydajne są aparaty, których sprężarki generują około 16 litrów powietrza na minutę.

Wielkość od 10 do 7 µm – pozostają w nosogardzieli
Wielkości od 6 do 4 µm – dostają się do tchawicy i oskrzeli
Wielkości od 3 do 1 µm – penetrują do płuc i pęcherzykach płucnych
Wielkości < 1 µm – są mimowolnie wydychane

Wielu rodziców najmłodszych pacjentów coraz częściej decyduje się na stosowanie przystawek do nebulizatora w postaci smoczków.

Tymczasem najnowsze rekomendacje dla chorych z ostrą infekcją górnych i dolnych dróg oddechowych zalecają przeprowadzanie inhalacji za pomocą inhalatora tłokowego lub kompresorowego, z wykorzystaniem maseczki twarzowej.

Podawanie u takich pacjentów leku przez ustnik nie gwarantuje jego prawidłowego działania w płucach.

WAŻNE: Warto pamiętać, że maseczka twarzowa musi szczelnie obejmować usta i nos dziecka. Wiele badań wykazało, że odsunięcie maseczki na 1 centymetr może zmniejszyć dostępność leku w płucach o 50%, a na 2 cm nawet o 80%.

Na depozycję leku ma wpływ również rodzaj inhalatora. Powszechne inhalatory tłokowe i kompresorowe zapewniają depozycję płucną w zakresie 5 – 10% podanej dawki.

Inhalatory tłokowe i pneumatyczne to inaczej inhalatory kompresorowe. To jedna rodzina urządzeń. Umownie nazywa się je nebulizatorami. Mają najsłabszą depozycję leku, ale wystarczającą do inhalacji parą wodną, popularnym Pulmicortem, Nebbudem czy Mucosolvanem.

Znacznie lepsze wyniki uzyskują inhalatory ultradźwiękowe, ale ich cena oscyluje w granicach kilkuset złotych. W przypadku leczenia przewlekłego warto więc wybierać droższy i bardziej profesjonalny sprzęt.

Nebulizacja daje możliwość łączenia kilku leków jednocześnie, zapewnia odpowiednie nawilżenie górnych dróg oddechowych oraz usprawnia aparat śluzowo – rzęskowy błony wyściełającej drogi oddechowe.

Dużym atutem jest bezbolesność metody oraz możliwość stosowania w przypadku braku współpracy z pacjentem np. u najmłodszych.

W porównaniu do gotowych, przenośnych inhalerów, czy dysków stosowanych w terapii astmy oskrzelowej ma jednak sporo ograniczeń – nebulizacja trwa zwykle znacznie dłużej niż inhalacja inhalatorem proszkowym oraz powoduje znaczne straty leku.

U dzieci do 1. roku życia zaleca się używanie inhalatorów kompresorowych lub tłokowych. Do inhalacji nadają się tylko specjalnie zaprojektowane zawiesiny, które ulegają następnie rozproszeniu w 0,9% roztworze soli fizjologicznej. Najczęściej do inhalacji z wykorzystaniem nebulizatora stosuje się leki rozkurczające oskrzela, rozrzedzające zwiesinę oraz glikokortykosteroidy. W przypadku tych ostatnich bardzo ważne jest stosowanie się do zaleceń umieszczonych na ulotce.

Inhalacje | Przeciwwskazania

Nie wszyscy jednak mogą wykorzystywać lecznicze właściwości leczniczej ,,mgiełki”. Dotyczy to chorych cierpiących na:

  • ciężką niewydolność serca,
  • niewydolność oddechową,
  • przewlekłe, ciężkie choroby układu oddechowego (gruźlica, nowotwory),
  • krwotok z dróg oddechowych.

W wyżej wymienionych przypadkach należy zasięgnąć konsultacji lekarskiej!

Inhalacje i powikłania | Jakie środki ostrożności powinniśmy zachować?

Miejscowym powikłaniem nebulizacji wziewnymi sterydami jest bowiem grzybica jamy ustnej i gardła oraz chrypka. By zminimalizować ryzyko powikłań, należy za każdym razem przepłukać jamę ustną po przeprowadzonej inhalacji.

Coraz częściej w terapii stosuje się jednak najnowsze glikokoertykosteroidy występujące w formie proleku, czyli nieaktywnej formy np. cyklesonid. Dzięki temu nieaktywny w jamie ustnej lek pozbawiony jest negatywnego wpływu na błonę śluzową.

Ostrożność należy zachować również w przypadku olejków eterycznych. Po pierwsze, większość sprzętu na rynku nie jest przystosowana do tego typu roztworów, a używanie sprzętu niezgodnie z instrukcją grozi uszkodzeniem. Po drugie, w przypadku niektórych osób inhalacja olejkami eterycznymi, których cząsteczki są “rozbijane” do niewielkich rozmiarów grozi miejscowym podrażnieniem, a nawet odruchowym skurczem oskrzeli!

Ostrożność powinny również zachować kobiety ciężarne – choć aromaterapia może przynieść nieocenione korzyści w tym szczególnym stanie zdrowia kobiety, za każdym razem powinna być ona skonsultowana z lekarzem prowadzącym.

Partnerem sekcji "Gardłowa Sprawa" jest właściciel marki Uniben

Nazwa produktu leczniczego: Uniben, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej. Substancja czynna: chlorowodorek benzydaminy (Benzydamini hydrochloridum). Dawka: chlorowodorek benzydaminy 1,5 mg/ml. Postać farmaceutyczna: Aerozol do stosowania w jamie ustnej. Wskazania do stosowania: Leczenie miejscowych objawów związanych z ostrym stanem zapalnym jamy ustnej i gardła. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na benzydaminy chlorowodorek lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne „UNIA” Spółdzielnia Pracy, ul. Chłodna 56/60, 00-872 Warszawa, www.uniben.pl. 

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuje się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
Oceń to:
| Liczba ocen: 101 Średnia: 4

Brak komentarzy

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Artur Rakowski

Artur Rakowski

Na co dzień farmaceuta praktyk, z zamiłowania dziennikarz. Od lat współpracuje z czołowymi czasopismami branżowymi dla lekarzy i farmaceutów. Interesuje się fitoterapią, historią XX wieku, a w wolnych chwilach odpoczywa przy ambitnej, polskiej muzyce alternatywnej.