Kaszel podobnie jak ból gardła może mieć różne pochodzenie, z którego wynika jego odmienny charakter. Rzadko występuje jako samodzielny objaw – wraz z katarem, gorączką i złym samopoczuciem zwiastuje rozwijającą się infekcję.

Kaszel wbrew pozorom nie jest niczym złym, gdyż w walce z patogenami jest naszym naturalnym sojusznikiem!

Kaszel jest naturalnym odruchem organizmu, którego zadaniem jest szybkie oczyszczenie dróg oddechowych z cząsteczek zanieczyszczeń i namnażających się patogenów.

Odruch kaszlu powstaje w gardle, tchawicy i oskrzelach, gdzie pobudzeniu ulegają receptory. Przenoszą one sygnał poprzez nerw błędny i nerw krtaniowy do ośrodka kaszlu w rdzeniu kręgowym. Stamtąd impuls nerwowy wędruje do mięśni przepony, klatki piersiowej i brzucha, które kurcząc się wymuszają gwałtowne otwarcie głośni i ruch powietrza.

Mokry czy suchy? Oto jest pytanie!

Najczęstszą przyczyną kaszlu jest infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych. W takich przypadkach kaszel pojawia się nagle (najczęściej wieczorem), towarzyszy mu podwyższona temperatura ciała i pozbawiony jest plwociny.

Po kilkunastu dniach kaszel zaczyna mieć produktywny charakter – odkrztuszana jest gęsta, żółto-zielona wydzielina, która świadczyć może o nadkażeniu bakteryjnym.

Z praktyki aptecznej wynika, że część pacjentów nie odkrztusza plwociny, chociaż ma uczucie “kluchy w piersiach”. W takich przypadkach kaszel taki uznać należy również za mokry!

Ostry przy przewlekły?

Kaszel może być również określany jako ostry – trwający nie dłużej niż 3 tygodnie lub przewlekły, jeśli utrzymuje się ponad 3 tygodnie!

Ostry kaszel, występujący w nocy i trwający wiele godzin może wskazywać na wirusowe zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli.

Niekiedy kaszel może być następstwem drażniącego działania spływającej wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Obserwuje się wtedy nasilone przełykanie śluzu i odchrząkiwanie wydzieliny. W końcu ostry kaszel o charakterze alergicznym jest zazwyczaj suchy, nasila się w nocy i towarzyszy mu świąd w jamie ustnej, katar sienny czy alergiczne zapalenie spojówek.

Kaszel przewlekły może trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Dzieje się tak najczęściej w przebiegu niedoleczonego zapalenia oskrzeli, które po czasie przechodzi w stan chroniczny.

Ryzyko przejścia choroby oskrzeli z fazy ostrej do przewlekłej wzrasta kilkukrotnie w przypadku palaczy.

U osób tych kaszel pojawia się najczęściej po przebudzeniu. Jeśli długo utrzymujący się kaszel dotyczy osoby niepalącej, wskazuje najprawdopodobniej na astmę lub refluks żołądkowo-jelitowy.

Kaszlowi asmatyka towarzyszą najczęściej inne charakterystyczne objawy takie jak – świszczący oddech, uczucie pełności w klatce piersiowej i napadowa duszność. U dzieci z kolei astma w początkowej fazie objawiać się może suchym kaszem, występującym w godzinach nocnych.

Inne przyczyny kaszlu?

Wśród innych przyczyn kaszlu warto wymienić (i wiedzieć!):

  • niewydolność serca – pienista wydzielina o różowym zabarwieniu z towarzyszącą dusznością,
  • rozstrzenie oskrzeli lub ropień płuc – cuchnąca wydzielina,
  • zapalenie płuc – rdzawa wydzielina z krwiopluciem,
  • nowotwór – ciemnoczerwona plwocina,
  • refluks żołądkowo-przełykowy – długo utrzymujący się suchy kaszel, nasilajacy się w pozycji leżącej,
  • stosowane leki – świszczący oddech i kaszel mogą być wywołane przez powszechnie stosowane leki na nadciśnienie (captopril, enalapril, perindopril, ramipril), NLPZ i beta-blokery.

Pomimo niekwestionowanego, pozytywnego wpływu kaszlu na walkę z patogenami przychodzi czas, kiedy zaczyna on pogarszać samopoczucie osoby dotkniętej infekcją. Dotyczy to szczególnie kaszlu napadowego pojawiającego się w nocy lub kaszlu z odkrztuszaniem wydzieliny.

Długo utrzymujący się kaszel podrażnia drogi oddechowe, utrudnia zasypianie i upośledza właściwą funkcję błony śluzowej.

Na rynku dostępna jest przytłaczająca ilość leków dostępnych bez recepty, stosowanych w leczeniu kaszlu. Warto je więc podzielić i scharakteryzować.

Kaszel a leki wykrztuśne i mukolityczne

Leki te są stosowane w celu rozrzedzenia wydzieliny i ułatwienia jej ewakuacji z dróg oddechowych. Powinny być stosowane wyłącznie w przypadku kaszlu produktywnego! Niektóre z nich upłynniają wydzielinę, inne nasilają odruch kaszlu, by wspomóc odkrztuszanie.

Sulfogwajakol i gwajafenezyna nasilają wydzielanie śluzu w drogach oddechowych poprzez miejscowe drażnienie błony śluzowej. Działają również odkażająco. Acetylocysteina, bromheksyna i ambroksol zmniejszają lepkość śluzu i upłynniają wydzielinę. Niestety u chorych na astmę mogą powodować skurcz oskrzeli!

Radioklinika | Kaszel? Poznaj jego rodzaje i obierz odpowiedni lek!

Leki przeciwkaszlowe – kiedy możemy je stosować?

Leki przeciwkaszlowe stosować należy wyłącznie w objawowym leczeniu napadowego, suchego kaszlu!

W przypadku kaszlu mokrego zaleca się stosowanie leków wykrztuśnych i mukolitycznych – nigdy nie można hamować kaszlu mokrego, którego zadaniem jest usuwanie wydzieliny na zewnątrz.

WAŻNE! Niestety nadal wielu ludzi chcąc pozbyć się kaszlu produktywnego, przyjmuje nieświadomie leki przeciwkaszlowe, narażając siebie na zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych. Również spore grono astmatyków przyjmuje leki przeciwkaszlowe w sytuacji chwilowego braku leków przeciwastmatycznych –a to BŁĄD, który kosztować może sporymi trudnościami z oddychaniem!

Do leków przeciwkaszlowych zaliczyć można kodeinę i dekstrometorfan – pochodne opiatów, których sprzedaż w aptekach jest ograniczona prawnie ze względu na potencjał uzależniający i nadużywanie przez młodzież, dlatego tego typu syrop na kaszel powinien być stosowany dokładnie tak, jak opisano w ulotce dla pacjenta lub według zaleceń lekarza, farmaceuty lub pielęgniarki.  Jego działanie polega na tym, że hamuje czynność ośrodka oddechowego i ośrodka kaszlu w mózgu.

Innym przedstawicielem leków przeciwkaszlowych jest butamirat, który również hamuje odruch kaszlu, ale na poziomie rdzenia przedłużonego. Rozkurcza również oskrzela.

Od niedawna w sprzedaży bez recepty jest syrop z lewodropropizyną, działającą przeciwkaszlowo. U części osób podczas stosowania mogą jednak wystąpić omdlenia i senność.

UWAGA! Obecnie skład wielu leków złożonych na przeziębienie (saszetek i tabletek wieloskładnikowych) oraz części syropów jest zestawionych w nielogiczne połączenia – substancji hamujących kaszel i wykrztuśnych. Preparaty te często reklamowane są jako środki uniwersalne na każdy rodzaj kaszlu! Jednoczesne hamowanie odruchu kaszlu i upłynnianie wydzieliny powoduje groźne zaleganie wydzieliny w oskrzelach!

Środki łagodzące kaszel

W grupie tej znajdziemy surowce roślinne np. syropy – prawoślazowy, tymiankowy czy z dziewanny, ale również wyroby medyczne o działaniu powlekającym. Są one dobrą alternatywą dla osób, u których stosowanie silniejszych środków jest przeciwwskazane – osób w starszym wieku, kobiet w ciąży oraz małych dzieci.

Oceń to:
| Liczba ocen: 18 Średnia: 3.8

4 KOMENTARZE

    • Marta wiele podobnych badań można znaleźć w bazie PubMed. Warto zwrócić uwagę na ich metodologię. Nie mam nic przeciwko miodom, bo rzeczywiście potrafią zdziałać cuda. Warto jednak mieć na uwadze, że nie można ich stosować u bardzo małych dzieci, gdyż mają duży potencjał alergizujący.

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię