W ostatnim czasie bardzo dużo mówi się o kleszczach i chorobach odkleszczowych. Specjaliści ostrzegają i zalecają dokładne oglądanie ciała, a także informują, jak prawidłowo usunąć kleszcza. Jednak samo wyjęcie kleszcza nie chroni nas przed rzadką, choć bardzo poważną chorobą, jaką jest kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).

W Warszawskim Szpitalu dla Dzieci odbyła się współorganizowana przez Fundację “Aby Żyć” konferencja poświęcona m.in.: kleszczowemu zapaleniu mózgu i powikłaniom wynikającym z choroby.

Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba rzadka, która rocznie dotyczy 150 – 250 osób. To niewiele w porównaniu z boreliozą, która dotyczy 10 tys. osób rocznie. KZM jest jednak znacznie poważniejszą i trudniejszą w leczeniu chorobą, która sieje spustoszenie w całym organizmie.

Niestety prawidłowe usunięcie kleszcza nie chroni przed zachorowaniem na KZM. Jedyną szansą na uniknięcie choroby jest szczepionka.

Kleszczowe zapalenie mózgu – fakty, które warto znać

KZM występuje wielokrotnie rzadziej niż borelioza, ale należy pamiętać że nie ma przyczynowego leczenia, a wirus zajmuje struktury mózgowia, organu najważniejszego w funkcjonowaniu człowieka, a szczególnie wrażliwego w okresie wzrostu.

Ciężkie przypadki, przebiegające dramatycznie nie są opisywane w internecie, jak to zdarza się w przypadku boreliozy. Mniej osób choruje, mniej jest informacji, mniejsza jest świadomość o istnieniu takiej choroby w Polsce – zaczyna rozmowę prof. dr hab. Joanna Zajkowska, zastępca kierownika Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku.

Wirus kleszczowego zapalenia mózgu to flawiwirus, należący do rodziny Flaviviridae. Wystarczy, że kleszcz, nimfa, lub larwa ugryzie człowieka i może dojść do zakażenia. Nie ma możliwości leczenia antybiotykowego, tak jak w przypadku boreliozy.

W przypadku zachorowania na KZM jedyną możliwością jest leczenie objawowe. Warto dodać, że na KZM chorują osoby w każdym wieku, a 10-20 proc. zachorowań dotyka dzieci.

Jeżeli w przeciągu 7-14 dni od ugryzienia przez kleszcza wystąpią objawy grypopodobne, należy zgłosić się do lekarza, bo może być to związane właśnie z KZM. Ból głowy i gorączka, nudności, wymioty – to podstawowe objawy, które pojawiają się w każdym przypadku.

Z KZM nie ma żartów, bo po pierwszej fazie grypopodobnej może wystąpić faza druga – znacznie poważniejsza, gdy dojdzie do uszkodzenia układu nerwowego.

WAŻNE! W większości przypadków wirus powoduje objawy grypopodobne i nie dociera do układu nerwowego. Jest eliminowany przez istniejące mechanizmy obronne.

Jeśli dojdzie do objawów wskazujących na zajęcie układu nerwowego, takich jak:

  • silny ból głowy,
  • nudności,
  • wymioty,
  • objawy tzw. ogniskowe

chory wtedy trafia do szpitala, ale w warunkach szpitalnych leczenie polega jedynie na łagodzeniu objawów. Nie ma leczenia przyczynowego, które działałby na namnażanie lub eliminowanie wirusa. Potrafi to tylko własny układ odpornościowy i dobrze jeśli jest na taki kontakt z wirusem przygotowany w postaci szczepienia – tłumaczy prof. Zajkowska.

UWAGA! Około 2 proc. wszystkich zachorowań kończy się śmiercią pacjenta. Zwykle następuje to u osób, które są obciążone innymi chorobami, osób z obniżoną odpornością w przebiegu innych chorób, osób starszych które są bardziej podatne na ciężki przebieg choroby.

Kleszczowe zapalenie mózgu | Powikłania

KZM to liczne powikłania, z którymi osoba chora musi się zmagać i być stale rehabilitowana. Do takich powikłań możemy zaliczyć:

  • niedowłady kończyn,
  • upośledzające ruchy rąk,
  • chodzenie z zanikami mięśni,
  • uporczywe bóle głowy,
  • drżenia kończyn,
  • zaburzenia równowagi,
  • nerwice,
  • depresja,
  • zaburzenia koncentracji.

Okazuje się, że od wielu lat w Polsce dostępna jest szczepionka na KZM, która jest szczepionką zalecaną. W Polsce szczepi się tylko 1 proc., dla porównania w Austrii szczepione jest 80 proc. populacji. Co więcej szczepionka jest skuteczna.

Szczepionka przygotowuje organizm na kontakt z wirusem, którego wcześniej nie spotkał, poprzez wyprodukowanie przeciwciał, które krążą w układzie odpornościowym. Jest to mechanizm działania każdej szczepionki. W przypadku wprowadzenia wirusa do organizmu, przez ukłucie kleszcza albo spożycie zakażonych produktów mlecznych, krążące przeciwciała pomagają unicestwić wirusa, nim namnoży się i dostanie do układu nerwowego – wyjaśnia prof. Zajkowska.

Najlepiej szczepić się wczesną wiosną, ale także w innych porach roku. W tym celu należy udać się do lekarza POZ, który przepisze nam szczepionkę (do kupienia w aptece). Szczepionka przeciwko KZM to trzy podania: pierwsze, następne po miesiącu, kolejne po roku. Następnie szczepienie przypominające wykonuje się co 3-5 lat.

Grupa leśników jest regularnie szczepiona od 1993 r. Szczepieni są już uczniowie i studenci kierunków związanych zawodowo z lasem, strażacy, wojskowi. Szczepionka jest szczepionką zabitą, opartą na jednym immunogennym białku. Wśród tych grup nie spotkałam się ze skutkami ubocznymi szczepionki – dodaje prof. Zajkowska.

Kleszczowe zapalenie mózgu | Szczepionka nie jest dla wszystkich!

Szczepionka przeciwko KZM, jak każda szczepionka może powodować typowe niepożądane odczyny poszczepienne takie jak: obrzęk, bolesność, zaczerwienienie, gorączkę, bóle mięśni. Zdarza się to jednak niezwykle rzadko, co potwierdzają regularnie szczepieni leśnicy.

Szczepionka nie jest dla wszystkich. Przeciwwskazaniem jest:

  • nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu lub substancje wykorzystywane w procesie produkcyjnym i obecne w ilościach śladowych (formaldehyd, neomycyna, gentamycyna, siarczan protaminy),
  • ciężka nadwrażliwość na białko jaja lub inne białka kurze (reakcja anafilaktyczna po spożyciu białka jaja kurzego w wywiadzie).

UWAGA! Szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrej choroby zakaźnej przebiegającej z gorączką.

Każdego roku w Polsce świadomość o kleszczowym zapaleniu mózgu zwiększa się, co przekłada się na większą liczbę szczepień. Warto o szczepionkę dopytać lekarza POZ i porozmawiać o naszych ewentualnych obawach wynikających zarówno z KZM, jak i samego szczepienia.

ZapiszZapisz

ZapiszZapisz

Oceń to:
| Liczba ocen: 3 Średnia: 5

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię