Wątroba to jeden z najważniejszych narządów człowieka pełniący ponad kilkaset funkcji w naszym organizmie. Tymczasem narząd ten narażony jest codziennie na czynniki uszkadzające, o których pisaliśmy w poprzednim artykule: Wątroba – budowa, funkcje i ważne zadania! Dzisiaj chcielibyśmy Wam przedstawić wybrane surowce roślinne – zioła na wątrobę usprawniające jej pracę, o działaniu ochronnym, regeneracyjnym, żółciopędnym.

Znane, coraz bardziej doceniane i opisywane w licznych opracowaniach jest znaczenie fitoterapii we współczesnej medycynie. Równie często publikowane są doniesienia dotyczące stosowania surowców roślinnych w hepatoterapii.

Duże znaczenie, poza właściwościami leczniczymi, przypisuje się działaniu ochronnemu preparatów roślinnych podczas terapii lekami uszkadzającymi wątrobę. Większość stosowanych obecnie leków syntetycznych wykazuje działanie nefrotoksyczne i hepatotoksyczne. Jednoczesne podawanie wyciągów roślinnych, zawierających substancje cytoprotekcyjne, może zwiększyć aktywność terapeutyczną tych leków oraz obniżyć szkody polekowe.

Zioła przyjazne i dobre na wątrobę to między innymi ostropest plamisty, karczoch i cytryniec chiński.

3 najlepsze zioła na wątrobę:

  1. Ostropest plamisty (Silybum marianum)

O substancji zwanej sylimaryną słyszało lub czytało już pewnie większość ludzi. Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę jak wspaniałe ma właściwości.

Sylimaryna jest jedną z podstawowych substancji roślinnych, stosowanych w leczeniu uzupełniającym w chorobach wątroby. Pozyskujemy ją z owoców ostropestu plamistego (Silybum marianum). Podstawowym składnikiem sylimaryny jest sylibina, a działanie ochronne i regeneracyjne tego zioła na wątrobę wynika z kilku mechanizmów działania, są to:

  1. działanie antyutleniające – przewodniczy w zachowaniu stabilności środowiska wewnątrzkomórkowego oraz struktur subkomórkowych,
  2. działanie przeciwzapalne – opiera się na zatrzymywaniu syntezy leukotrienów oraz powstawania między innymi prostaglandyn,
  3. zatrzymuje wnikanie toksyn do wnętrza komórek wątroby (hapatocytów) – pochodzące z sylimaryny związki o nazwie flawonoligandy wiążą się z białkami i receptorami błonowymi,
  4. hamuje procesy włóknienia w wątrobie – sylimaryna zatrzymuje proces proliferacji komórek gwiaździstych w wątrobie oraz ich przemianę w miofibroblasty. Miofibroblasty powodują odkładanie się kolagenu i innych białek włóknistych, co może doprowadzić do zwłóknienia, a nawet marskości wątroby. Dodatkowo badanie na myszach i szczurach dowiodło, iż sylimaryna zwiększyła biosyntezę białek w uszkodzonych hepatocytach, głównie przez zwiększenie aktywności DNA-zależnej polimerazy RNA. Co ciekawe zwiększona biosynteza białek miała miejsce tylko w uszkodzonych hepatocytach, natomiast w zdrowych komórkach nie było tego efektu.

Wertując badania można natknąć się także na inne działania sylimaryny: w badaniach eksperymentalnych wykryto działania przeciwreumatyczne, przeciwnowotworowe oraz poprawiające ogólny profil lipidowy. 

Sylimaryna jest bardzo dobrze tolerowana przez pacjentów oraz charakteryzuje się znikomą toksycznością, dlatego też dobrze ją wdrożyć przy chorobach wątroby związanych z uszkodzeniem jej przez czynniki hepatotoksyczne, takie jak alkohol, leki, wirusy, czy środki ochrony roślin, jak również przy przewlekłych stanach zapalnych oraz zaburzeniach funkcjonowania wątroby. 

Profilaktyczne stosowanie ostropestu.

Sylimarynę można również stosować zapobiegawczo. Szczególnie powinny pomyśleć o tym osoby, które żyją w zanieczyszczonym środowisku, jak również osoby, które spożywają żywność wysoko przetworzoną, spożywające większe ilości alkoholu, palące, z predyspozycjami genetycznymi do powstania chorób wątroby. 

Terapeutyczne działanie sylimaryny wykazano głównie przy stosowaniu ekstraktów – wyciągów z owocu ostropestu plamistego. 

Zalecane dawki zaczynają się od 200 mg do 400 mg dziennie. Warto tu zaznaczyć, że w badaniach klinicznych często używane były dawki nawet do 800 mg. Przy bardzo dużych dawkach, może pojawić się, choć bardzo rzadko, delikatny efekt przeczyszczający. 

2. Karczoch zwyczajny.

Karczoch również jest bardzo popularny i często stosowany przez pacjentów przy problemach z wątrobą.

Kliniczne badania potwierdziły działania terapeutyczne karczocha, oto kilka najważniejszych z nich:

  1. działanie żółciopędne i żółciotwórcze – badania kliniczne udowodniły, iż stosowanie wyciągu z liści karczocha powoduje wzrost żółci wydalanej przez wątrobę oraz indukuje wzrost stężenia kwasów żółciowych w żółci,
  2. działanie ochronne na wątrobę – to działanie wiąże się głównie z właściwościami antyoksydacyjnymi związków znajdujących się w ekstrakcie z karczocha. Zapobiega również toksycznemu działaniu nadtlenku wodoru. W badaniach klinicznych stosowanie ekstraktu z karczocha pozwoliło zapobiec toksycznemu działaniu nadtlenku wodoru aż o 55%! Ekstrakt z karczocha wpływa również na obniżenie aktywności enzymów wątrobowych ALT i AST. 
  3. działanie przeciwutleniające – wodny wyciąg z liści karczocha zawierający substancje takie jak cynaryna, kwas kawowy oraz luteolina w badaniach na ludzkich białych krwinkach wykazywał działanie antyoksydacyjne, kiedy leukocyty były stymulowane różnymi związkami, generującymi reaktywne formy tlenu,
  4. działanie obniżające poziom cholesterolu – badania wykazały, iż ekstrakt z karczocha ma dużą zdolność hamowania wątrobowej syntezy cholesterolu, 
  5. działanie hipoglikemizujące – udowodniono, że stosowanie standaryzowanego wyciągu z karczocha powoduje zwiększenie kontroli apetytu i obniżenie glikemii u osób otyłych. 

Co istotne nie zaobserwowano żadnych interakcji pomiędzy wyciągiem z karczocha zwyczajnego, a innymi lekami lub składnikami pożywienia. Nie wykazano żadnych poważnych objawów niepożądanych przy stosowaniu nawet dużych dawek wyciągu z karczocha. Czasami w przypadku osób uczulonych szczególnie na rośliny z gatunku Asteraceae, wystąpiła reakcja alergiczna. 

3. Cytryniec chiński.

Cytryniec chiński pewnie większości kojarzy z leczeniem wspomagającym przy depresji, czy stosowanym w stanach zmęczenia zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Rzeczywiście cytryniec to roślina o silnym działaniu adaptogennym i ergogenicznym. Tymczasem badania farmakologiczne wykazały również jego działania hepatoochronne oraz hepatoregeneracyjne.

Ekstrakt z owoców cytryńca chińskiego z wyizolowanymi ligandami działa między innymi na nasilenie proliferacji hepatocytów oraz przepływu wątrobowego, podwyższa zawartość endogennego glutationu, podwyższa także poziom witaminy C w wątrobie. 

Warto wspomnieć także o jego pozostałych działaniach:

  • działanie przeciwnowotworowe (redukcja zamian nowotworowych w wątrobie i jelicie grubym),
  • działanie przeciwwirusowe (zmniejsza namnażanie się wirusa HIV),
  • działanie przeciwastmatyczne (zmniejsza nadreaktywność płuc),
  • inne: działanie immunostymulujące, działanie przeciwwrzodowe, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Pozytywnie wpływa na centralny układ nerwowy oraz na układ sercowo-naczyniowy. 

Przytoczone wybrane surowce roślinne, charakteryzują się bardzo istotnym działaniem ochronnym i regeneracyjnym na wątrobę, przy wysokim bezpieczeństwie ich stosowania.

Warto wdrożyć wyżej wymienione zioła na wątrobę do codziennej diety lub suplementacji, w ten sposób dbając o ten ważny narząd i jednocześnie czerpiąc korzyści z innych pozytywnych działań karczocha, ostropestu czy cytryńca chińskiego. 

Piśmiennictwo:

Oceń to:
| Liczba ocen: 1 Średnia: 5

2 KOMENTARZE

  1. Pytanie dosyć ogólne 🙂 Jest dużo ziół wspomagających pracę wątroby, wszystko zależy od tego co jej jest właśnie potrzebne. Myślę, że książkę można by napisać, a nie artykuł. A mniszek, dziurawiec, tatarak, kocanka… i wiele, wiele innych.

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię