Nieprzychylne warunki otoczenia sprzyjają okresowym ubytkom odporności. Jak sobie z tym skutecznie poradzić? Przeczytajcie!

Oceń to:
| Liczba ocen: 55 Średnia: 3.9

Odporność | Jak skutecznie ją budować? Co powoduje, że nasi znajomi cieszą się dobrym zdrowiem i żartują z przeziębień, podczas gdy my potrafimy zachorować nawet kilkanaście razy w roku? Często zadajemy sobie takie pytania, szukając jednocześnie najlepszych sposobów, aby wzmocnić organizm i skutecznie zapobiegać nawrotom infekcji.

Układ odpornościowy człowieka kształtuje się już w pierwszych dniach po urodzeniu, ale pełną dojrzałość osiąga w wieku 12 – 13 lat. Przez pierwsze pół roku życia organizm korzysta z gotowych przeciwciał dostarczonych z siarą i mlekiem matki.

W tym okresie zachorowalność na jakiekolwiek infekcje jest bardzo niska. Wzrasta ona w momencie, gdy organizm dziecka zaczyna produkować i dysponować swoimi własnymi przeciwciałami, które jednak nie są w pełni zdolne, by w stu procentach pełnić swoją rolę.

Zwalcz infekcję_odporność_Radioklinika

Wielu rodziców ubolewa w tym czasie nad powtarzającymi się infekcjami (szczególnie górnych dróg oddechowych), które zbiegają się w czasie z nieuniknionym narażeniem na patogeny w przypadku przedszkoli czy żłobków.

Komórki pamięci immunologicznej – nasza broń w walce z infekcjami!

Pracując z rodzicami staram się uczulić ich, że układ immunologiczny człowieka dysponuje swoistą pamięcią, dzięki której po pierwszym kontakcie z drobnoustrojem wytwarza on tzw. “komórki pamięci immunologicznej”. Sprawiają one, że następnym razem infekcja przebiega znacznie łagodniej, a okres rekonwalescencji znacznie się skraca.

I tak oto “babcine mądrości” o konieczności “odchorowania swojego” znajdują swoje naukowe wytłumaczenie. Po okresie przedszkolnym zachorowalność spada, by po raz kolejny u części z nas wzrosnąć w życiu dorosłym.

Fachowa literatura w wielu miejscach podaje przyczyny takiego stanu rzeczy – ogólne przemęczenie, stres, nieprawidłowe odżywianie, choroby przewlekłe, otyłość czy przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach to tylko niektóre czynniki, które wpływają na obniżenie odporności u dorosłych.

W tym miejscu przytoczę słowa mojego zaprzyjaźnione mechanika po kolejnej wizycie w jego warsztacie, które idealnie pasują również do tematu odporności i wysokiej zachorowalności w sezonie jesienno-zimowym – “Jak dbasz, tak masz!” 🙂

Mądry Polak … po szkodzie!

Na odporność organizmu kolosalny wpływ ma odpowiedni styl życia.

Dobre nawyki, które pielęgnujemy na co dzień są znacznie skuteczniejsze od impulsowych działań, które podejmujemy najczęściej za późno.

Jednym z tych dobrych nawyków jest regularna i umiarkowana aktywność fizyczna. Warto zwrócić uwagę na słowo “umiarkowana”, gdyż spadek odporności u osób wyczynowo uprawiających sport znalazł potwierdzenie w badaniach! Regularne i amatorskie uprawianie sportu wiąże się raczej ze zwiększeniem liczby limfocytów NK (ang. natural killer), które z łatwością radzą sobie z patogenami – również wewnątrzkomórkowymi, do których należą replikujące wirusy. Podczas wysiłku fizycznego wzrasta również pula granulocytów, a z mięśni uwalniane są specjalne białka – perforyny, które swoją nazwę zawdzięczają zdolności perforowania błon komórkowych atakujących organizm patogenów.

Czy słońce, czy deszcz – zawsze jest dobra pora na spacer!

Coraz więcej specjalistów zwraca uwagę na dobroczynne wpływ regularnych spacerów na ogólny stan zdrowia i lepszą odporność. Co więcej, lekarze zachęcają do ruchu na świeżym powietrzu nawet w niesprzyjającej aurze.

Spacer w deszczu_odporność_Radioklinika

Spacer po lesie w deszczowym dniu sprawia, że wilgotne powietrze inhaluje nasz układ oddechowy, wspomaga samooczyszczanie zatok i usprawnia eliminowanie patogenów przez nabłonek migawkowy.

Przebywanie na dworze w trudnych warunkach pogodowych jest możliwe, ale należy zadbać o odpowiedni ubiór. Znajomi lekarze i farmaceuci preferują ubiór „na cebulkę” – kilka warstw ubrań pozwala na szybką reakcję na zmiany temperatur. Zapamiętajmy raz na zawsze – cienkie koszulki i bluzki, są lepszym środkiem izolacyjnym niż jeden gruby sweter!

Składniki odżywcze – dostarcz je z pożywieniem!

Szczególną rolę w modulowaniu odporności pełnią składniki odżywcze dostarczane codzienne z pożywieniem. Naturalne mechanizmy obronne można wzmacniać poprzez zapewnienie organizmowi produktów bogatych w odpowiednie dawki witamin oraz mikro- i makroelementów m.in witaminy C, witaminy A, witaminy B6, witaminy B12, witaminy E, cynku, selenu oraz kwasów n-3.

Statystyki alarmują, że w diecie Polaków nadal jest za mało magnezu, cynku, wapnia, potasu, miedzi oraz witamin C, D i z grupy B.

Witamina B6 kontroluje poziom tzw. szoku oksydacyjnego i zmniejsza ilość substancji prozapalnych, co ma istotne znaczenie w utrzymaniu odpowiedniej odporności.

Ostatnie badania wykazały również, że cynk przyspiesza podziały komórkowe limfocytów T oraz blokuje receptory wirusów, co uniemożliwia ich zakotwiczenie się w organizmie człowieka.

By urozmaicić dietę, a jednocześnie pracować przez cały rok na pełne zdrowie i dobrą odporność, w zimowe dni warto włączać do diety produkty pochodzenia roślinnego o udowodnionej aktywności immunostymulącej.

Warto zacząć od mięsistych owoców śliwy tarniny (Prunus spinosa L.) bogatych w garbniki, flawonoidy, antocyjany, kwasy organiczne, witaminę C, a także wapń, fosfor i żelazo. Tarnina ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, a napar z jej kwiatów (podobnie jak wszechobecna w aptecznych suplementach rutyna) zmniejsza przepuszczalność ścian naczyń włosowatych.

Owoce tarniny_odporność_Radioklinika

Owoce tarniny

Podobne właściwości ma ostrężyna – Rubus fruticosus – powszechnie znana jako … jeżyna. W leczeniu wykorzystuje się jej liście oraz owoce. Te ostatnie obfitują w antocyjany, witaminę A, witaminy z grupy B i C, kwas cytrynowy, pektyny, cukry, związki śluzowe oraz sole mineralne.

Sławny polski farmaceuta prof. Ożarowski – nazywany ojcem polskiego ziołolecznictwa, zalecał podawanie soku z owoców jeżyny do picia w chorobach gorączkowych, zamiast soku malinowego!

Inną, mniej znaną w Polsce, ale ostatnio zyskującą na popularności rośliną jest rokitnik (Hippophaë rhamnoides). Potocznie nazywany jest rosyjskim ananasem, co zawdzięcza lekkiej słodyczy swoich owoców.

Rokitnik_odporność_Radioklinika

Rokitnik

Rokitnika ceni się głównie za dużą ilość witamin. Jego owoce zawierają nawet 3 razy więcej witaminy C niż czarna porzeczka i 12 razy więcej niż faworyzowana cytryna. Już niewielka ilość owoców pokrywa dzienne zapotrzebowanie człowieka na niezbędne witaminy: C, D, E, F, K i P oraz kwas foliowy i prowitaminę A.

Niezbędna w mechanizmach obronnych witamina C z rokitnika nie ulega rozpadowi w trakcie zamrażania, grzania i suszenia owoców! Dzieje się tak, gdyż jego owoce pozbawione są enzymu – askorbinazy.

Chrzan, nie tylko w kuchni!

Królujący na naszych stołach chrzan znalazł swoje miejsce w panteonie naturalnych surowców działających immunostymulująco.

Chrzan_odporność_Radioklinika

Korzeń chrzanu

Korzeń chrzanu (Armoraciae radix recens) działa grzybobójczo i przeciwbakteryjnie, dzięki obecności substancji czynnej – sinigryny. Związek ten zawarty w olejku eterycznym odpowiada za ostry smak chrzanu, a aktywność przeciwdrobnoustrojową warunkuje siarka wbudowana w jego cząsteczkę.

Korzeń chrzanu uznawany jest za jeden z najbardziej wartościowych warzyw. Sto gram tartego chrzanu dostarcza aż 150 mg wapnia, 420 mg potasu, 91 mg magnezu, 2,4 mg żelaza, 41 mg fosforu, 16 mg sodu, 76-250 mg witaminy C, 60 µg witaminy B1, 30 µg B2 i 0,5 mg PP.

Dobra odporność a stres

Na koniec warto zaznaczyć rolę stresu w obniżaniu odporności. Od dawna wiadomo, że na dobrą odporność organizmu duży wpływ ma unikanie stresu lub ograniczanie jego wpływu. Stres powoduje bowiem zwiększoną produkcję i wydzielanie katecholamin oraz kortykosterydów, które w wyniku wpływu immunosupresyjnego zwiększają podatność na infekcje. Istnieje wiele metod pozwalających na zwalczanie skutków stresu – techniki relaksacji, aktywne uprawianie sportów oraz stosowanie preparatów ziołowych, ale o tym w przyszłym miesiącu!

Farmaceuta radzi

Jako farmaceuta staram się uczulać swoich pacjentów, że wspomaganie odporności to proces długofalowy. Jednak w sytuacjach szczególnego ryzyka rekomenduję zazwyczaj sprawdzone środki lecznicze wspomagające odporność w oparciu o wyciąg z aloesu drzewiastego.

Występuje on w postaci syropu lub płynu doustnego w szklanych ampułkach. W świetle najnowszych badań odchodzę również od polecania preparatów jeżówki, których skuteczność w ostatnim czasie poddawano w wątpliwość.

Decydując się na suplementy diety podnoszące odporność warto zwrócić uwagę na tran, ale w tym miejscu należy wyraźnie zaznaczyć, że prawdziwy tran jest olejem z wątroby wyłącznie ryb dorszowatych i po niego tylko warto sięgać!

Polecam, aby włączyć do swojej codziennej diety olej z lnu. Len jest cenionym surowcem leczniczym. Jego niewielkie nasiona skrywają w sobie niezliczone bogactwo związków czynnych – osłaniających śluzów, oleju, cholesterolu, ważnych białek, roślinnych steroli oraz cyjanogennych glikozydów – linamaryny i lotaustraliny.

Więcej o tym cennym oleju piszemy TUTAJ. Zachęcam do lektury!

Partnerem sekcji "Gardłowa Sprawa" jest właściciel marki Uniben

Nazwa produktu leczniczego: Uniben, 1,5 mg/ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej. Substancja czynna: chlorowodorek benzydaminy (Benzydamini hydrochloridum). Dawka: chlorowodorek benzydaminy 1,5 mg/ml. Postać farmaceutyczna: Aerozol do stosowania w jamie ustnej. Wskazania do stosowania: Leczenie miejscowych objawów związanych z ostrym stanem zapalnym jamy ustnej i gardła. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na benzydaminy chlorowodorek lub którąkolwiek substancję pomocniczą produktu. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne „UNIA” Spółdzielnia Pracy, ul. Chłodna 56/60, 00-872 Warszawa, www.uniben.pl. 

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuje się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
Oceń to:
| Liczba ocen: 55 Średnia: 3.9

4 komentarze

  1. Grudzień 29, 2016 at 1:16 pm — Odpowiedz

    Bardzo cenne rady, o wielu z nich pierwszy raz słyszę.

  2. Styczeń 12, 2017 at 6:14 pm — Odpowiedz

    Cieszy nas to, dziękujemy!

  3. Arkadiusz
    Marzec 8, 2017 at 11:33 am — Odpowiedz

    bardzo interesujące rady żywieniowe, z niektórych na pewno skorzystam, jeśli chodzi o odporność to w chłodnym okresie stawiam głównie na suplementy a w tym roku próbuję z vita d express, ale przyznam że Twoje rady są bardzo pomocne, na pewno skorzystam gdy przyjdzie wiosna 🙂

  4. ewa
    Wrzesień 20, 2017 at 9:52 am — Odpowiedz

    Odporność płynie z dobrze zrównoważonej flory jelitowej, dlatego w okresie jesienno-zimowym codziennie biorę kapsułkę acidolac z dobrymi bakteriami, żeby skutecznie chronić się przed infekcjami nie chorować

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Artur Rakowski

Artur Rakowski

Na co dzień farmaceuta praktyk, z zamiłowania dziennikarz. Od lat współpracuje z czołowymi czasopismami branżowymi dla lekarzy i farmaceutów. Interesuje się fitoterapią, historią XX wieku, a w wolnych chwilach odpoczywa przy ambitnej, polskiej muzyce alternatywnej.