Wszyscy chcemy być fit. Przykładamy coraz większą wagę do swojego zdrowia – spędzamy aktywnie czas i komponujemy zdrowe posiłki. W mediach społecznościowych dzielimy się swoimi efektami – smukłą sylwetką, pobitą życiówką w półmaratonie czy energetycznym śniadaniem.

W sieci aktywnie działają również producenci suplementów i odżywek, którzy modę na zdrowy tryb życia próbują przekuć na biznesowy sukces.

Odżywki dla sportowców – poszukiwane także przez osoby trenujące rekreacyjnie lub amatorsko, w tym przez młodych ludzi, chcących zadbać o dobrą formę i atrakcyjny wygląd! Ten rynek kwitnie a po wpisaniu hasła “odżywki dla sportowców” w wyszukiwarkę google, znajdujemy całą masę stron oferujących suplementy dla sportowców i dla tych, którzy chcą się nimi stać.

Sklepy internetowe kuszą reklamami i hasłami typu: “Zaczynasz swoją przygodę z treningiem? Chcesz zmienić dotychczasowe życie na lepsze? Marzy Ci się wejście na kolejny poziom profesjonalnego uprawiania sportu? A może chcesz  zadbać w końcu o swoje zdrowie? Jeśli na choć jedno z tych pytań odpowiedziałeś twierdząco – świetnie trafiłeś”.

Niestety sportowe “nowości” wspierane są raczej skuteczną reklamą, a nie jednoznacznie pozytywnymi wynikami badań! Warto być czujnym – chodzi przecież o Twoje zdrowie teraz i w przyszłości!

W dzisiejszym artykule obalimy parę mitów, wyjaśnimy jak bezpiecznie i z głową poruszać się w gąszczu reklam oferujących odżywki dla sportowców, aby chcąc być fit, nie zrujnować sobie nieświadomie zdrowia! Zachęcamy Was do aktywnej dyskusji pod tym wpisem!

Suplementacja? Nie dla każdego!

Organizm sportowca – czy to amatora czy profesjonalisty ma całkowicie odmienne zapotrzebowanie na składniki odżywcze i energię od przeciętnego Kowalskiego.

By sprostać wysoko postawionym wymaganiom niezbędne jest regularne dostarczanie “paliwa”, utrzymywanie właściwej masy i składu ciała, odpowiednie nawodnienie oraz wystarczająco długi okres regeneracji. Tym czterem warunkom służyć powinno właściwe i bezpieczne dla zdrowia żywienie. Dobrze zbilanowana dieta zapobiega niedoborom i pokrywa okresowe, zwiększone zapotrzebowanie na różne składniki odżywcze.

Pamiętajmy, że okres treningu czy sportowych zmagań to nie tylko wysiłek fizyczny, ale również mentalny. W sytuacjach potreningowego wyczerpania dochodzi do znacznego ubytku witamin, makro- i mikroelementów oraz wody.

Współcześnie uważa się, że sportowcy – profesjonaliści powinni stawiać na dobrze zbilansowaną dietę uzupełnioną odpowiednim programem suplementacyjnym, który w istotny sposób może poprawić efekty treningowe.Radioklinika | Odżywki dla sportowców kontra zbilansowana dieta?

Dla osób uprawiających sport rekreacyjnie lub amatorsko w dobrze zbilansowanej diecie można zgromadzić wszystkie niezbędne składniki energetyczne, budulcowe i regulacyjne warunkujące osiągnięcie optymalnej zdolności wysiłkowej, bez konieczności dodatkowej suplementacji!

Niestety rzeczywistość jest zgoła inna – nierzadko sportowcy-amatorzy wykazują tendencję do spożywania zbyt dużej ilości preparatów proteinowych, witaminowych lub środków nieznanego pochodzenia!

Na rynku suplementów i odżywek dla sportowców panuje bogactwo preparatów o zwiększonej zawartości białka, węglowodanów, substancji mineralnych i witamin. Podobnie jak w przypadku zwykłych suplementów, odżywki dla sportowców są nieuregulowane prawnie, a odpowiedzialność za jakość ponoszą producenci i sprzedawcy.

Jedynymi instytucjami kontrolującymi są stacje sanitarno – epidemiologiczne. Nie oznacza to jednak, że sportowcy są narażeni na brak bezpiecznych dla zdrowia, naukowo uzasadnionych i skutecznych metod wspomagania zdolności wysiłkowych.

Zgodnie z rekomendacjami towarzystw sportowych oraz komisji medycznych Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego jedynymi skutecznymi środkami wspmagającymi wysiłek fizyczny są wodorowęglan sodu, kofeina i karnityna.

Obecne niemal na każdej siłowni i sklepie z odżywkami znaleźć można produkty zawierające aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA). Niestety są one środkami o niepotwierdzonej naukowo skuteczności. Podobnie triglicerydy o krótkich łańcuchach (MCT) oraz beta-hydroksymaślan (HMB), którego rzekome działanie ergogeniczne również nie znalazło potwierdzenia w wiarygodnych badaniach.

Kreatyna będąca składnikiem wielu odżywek przeznaczonych dla osób trenujących sporty siłowe, jest związkiem kontrowersyjnym!

Uważa się, że kreatynina umożliwia poprawę siły, szybkości i wytrzymałości oraz przyspiesza regenerację organizmu po wysiłku. Spektakularne efekty, szczególnie na początku suplementacji, przypominające nagły przyrost tkanki mięśniowej, są złudne. Wizualne zwiększenie masy mięśniowej związane jest z chwilowym zatrzymaniem wody w tkance podskórnej.

Suplementy i odżywki dla sportowców są niejednokrotnie sprzedawane na targowiskach miejskich. Należy zachować ostrożność w przypadku suplementów niewiadomego pochodzenia lub pochodzących od wątpliwych dystrybutorów.

Odżywki dla sportowców | Uważajmy na te niewiadomego pochodzenia!

Prymitywne warunki produkcji sprawiają, że suplementy/odżywki dla sportowców mogą być zanieczyszczone, a brak urzędowej kontroli niesie za sobą ryzyko świadomego dodawania substancji niedozwolonych – hormonów steroidowych i ich prekursorów czy syntetycznych stymulantów prowadzących do uzależnienia – efedryny i amfetaminy.

Co gorsza młodzi ludzi swoją wiedzę opierają na kiepskiej jakości forach internetowych, informacjach zaczerpniętych od niekompetentnych sprzedawców czy przekazach reklamowych w sieci.

Dzięki postępowi nauk o sporcie, zwłaszcza fizjologii wysiłku, biochemii i farmakologii, odkryto wiele znaczących środków wspomagających, które nie są niedozwolonymi środkami dopingującymi, a jednocześnie racjonalnie stosowane są bezpieczne dla zdrowia.

Nawadniajmy się!

Badania wskaują, że utrata masy ciała o 2% na skutek odwodnienia wyraźnie zmniejsza wydolność fizyczną. Dotyczy to szczególnie bezwietrznych, upalnych dni, kiedy to już nieznaczny ubytek wody zaburza czynność układu krążenia wskutek zmniejszenia objętości osocza i krwi krążącej.

Najlepszym i najprostszym sposobem na zapobieganie takim konsekwencjom jest przyjmowanie właściwej ilości płynów przed, w trakcie oraz po zakończonym treningu.

Uważa się, że najbardziej korzystne dla sportowców jest przyjmowanie napojów izotonicznych o odpowiedniej osmolarności – 270-330 mOsm/kg wody. Izotonik oprócz odpowiedniej przyswajalności musi również dostarczać energii niezbędnej do pracy mięśniowej, a więc zawierać od 6-8% węglowodanów.

Popularna soda niweluje zmęczenie mięśni!

Akaliczna sól – wodorowęglan sodu stosowana przez wielu jako panaceum na zakwaszenie, znalazła również zastosowanie w sporcie. Wodorowęglan opóźnia wyczerpanie produkcji energii w ramach procesu glikolizy beztlenowej zachodzącej w mięśniach. Jest najskuteczniejszy w intensywnych dyscyplinach na krótkich odcinkach – wioślarstwie czy biegach 400 – 1500 m.

Nieumiejętne stosowanie wodorowęglanu może jednak spowodować biegunkę, wymioty, a w cięższych przypadkach arytmię i kurcze mięśniowe.

Karnityna – fizjologiczna “podpałka” w procesie spalania tłuszczu!

L-karnityna występuje naturalnie w komórkach organizmu i jest syntetyzowana z lizyny i metioniny w wątrobie, nerkach i mózgu. Pełni ważna rolę w metabolizmie lipidów. Transportuje długołańcuchowe kwasy tłuszczowe do mitochondriów, gdzie następnie ulegają one przemianom, których efektem jest powstanie energii niezbędnej do funkcjonowania wszystkich komórek organizmu. U osób uprawiających sport głównym zadaniem l-karnityny jest redukcja tkanki tłuszczowej, ale zastosowana przez treningiem zwiększa również wydolność organizmu.

Naturalne stymulanty podniosą wydolność!

Obecna w wielu środkach spożywczych (kawa, herbata, czekolada, napoje typu cola) oraz farmaceutycznych kofeina jest związkiem, którego mechanizm działania nie został o dziwo do końca poznany. Z jednej strony zwiększa stężenie neuroprzekaźników w centralnym układzie nerwowym, a z drugiej działając obwodowo zwiększa uwalnianie wapnia z komórek pracujących mięśni.

Kofeina wydłuża czas trwania wysiłku oraz zwiększa moc pracujących mięśni. Osoby stosujące kofeinę powinni uwzględnić jej działanie moczopędne – zwłaszcza w upalne i bezwietrzne dni.

Tauryna, która często łączona jest z kofeiną w preparatach farmaceutycznych i napojach energetycznych stymuluje produkcję i uwalnianie insuliny, wykazując działanie antykataboliczne, anaboliczne i lipolityczne. W przypadku diety bogatej w węglowodany pomaga w kontroli dystrybucji glukozy. Uważana jest za legalny stymulant, mogący wraz z innymi środkami poprawić wykorzystanie rezerw energetycznych, pobudzać psychicznie oraz podnosić próg odczuwania bólu.

Pozbądź się wolnych rodników!

Wzmożony wysiłek fizyczny generuje nadmierne ilości reaktywnych form tlenu (RFT). Wiele danych wskazuje na istotną rolę wolnych rodników w powstawaniu potreningowego zespołu opóźnionej bolesności mięśni – czyli popularnych zakwasów! Dlatego stałe stosowanie różnych antyoksydantów zaleca się w suplementacji diety sportowców. Do najczęściej stosowanych naturalnych przeciwutleniaczy należą: retinol, tokoferole, kwas L-askorbinowy (witamina C), ß-karoten, flawonoidy, selen oraz koenzym Q10.

Nie ma drogi na skróty!

Wśród osób trenujących sporty siłowe często pojawia się pokusa przyspieszenia efektów treningowych. Część z nich sięga z tego powodu po sterydy anaboliczne, które są środkami hormonalnymi, pochodnymi męskiego hormonu płciowego, testosteronu wpływające m.in. na rozwój masy mięśniowej. Jako substancje silnie działające, mają też liczne działania niepożądane. Często pochodzą z nielegalnych źródeł a ich skład jest niepewny. Zwykle mają postać zastrzyków lub tabletek.

UWAGA! Steroidy anaboliczne stanowią spore zagrożenie zdrowotne. U mężczyzn podawanie analogów testosteronu z zewnątrz nasila popęd początkowo popęd seksualny, a następnie powoduje spadek wydzielania testosteronu endogennego. W efekcie dochodzi do kurczenia się jąder, problemów z płodnością, ginekomastii (niekontrolowanego rozrostu gruczołów piersiowych) oraz uporczywego trądziku. Sterydy anaboliczne wpływają na lepkość krwi prowadząc do choroby zakrzepowo-zatorowej.

Odżywki dla sportowców | Gdzie kupować i szukać informacji?

Przy olbrzymiej ilości występujących na rynku preparatów dedykowanych dla sportowców nie trudno o informacyjny szum, który jest powodem niewłaściwej suplementacji przez osoby aktywne fizycznie.

Należy mieć na uwadze, że jedynych rzetelnych informacji dotyczących żywienia i supelementacji zasięgniemy u certyfikowanych trenerów, absolwentów Akademii Wychowania Fizycznego oraz na stronach internetowych wiarygodnych towarzystw sportowych takich jak Centralny Ośrodek Medycyny Sportowej czy Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej.

Dobre rady kolegów z siłowi czy sprzedawcy na stoisku w galerii niestety nie zawsze wyjdą nam na zdrowie.

Oceń to:
| Liczba ocen: 4 Średnia: 5

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię