Przegląd człowieka kosztuje znacznie mniej niż przegląd samochodu! Warto mieć wiedzę, że niektóre choroby funkcjonujące w świadomości społecznej jako śmiertelne są w olbrzymim odsetku uleczalne. Ale podstawowym warunkiem jest ich wczesne wykrycie. Dlatego profilaktyka jest tak istotna!

Oceń to:
| Liczba ocen: 13 Średnia: 4.3

Kto powinien wysłuchać naszej audycji?

  • Ty, jeśli masz 40 lub więcej lat. Warto!
  • Ty, jeśli jesteś kobietą a Twój facet właśnie dobiega 40-stki
  • Ty, jeśli chcesz w zdrowiu przeżyć kolejnych 40 lat

Dlaczego?

  • Nie zdajemy sobie sprawy, że 40-stka to taki graniczny okres. Nasze ciało się zmienia. Profilaktyka jest niezbędna! Lepiej zapobiegać niż leczyć. Lepiej żyć dłużej bo warto!
  • Rozmawiamy ze specjalistą, dr Adamem Markiewiczem. Posłuchaj co ma do powiedzenia lekarz.

Poniżej znajduje się tekst zawierający streszczenie naszej audycji. Jeśli nie możesz jej wysłuchać, przeczytaj skrót.

My Polacy podchodzimy do badań profilaktycznych bardzo nieprofesjonalnie. A przecież wiemy, że łatwiej jest zapobiegać niż leczyć. Niestety często o tym zapominamy narażając się na ryzyko wielu chorób.

Przykładowo tak powszechna choroba jak nadciśnienie, jest nadal słabo rozpoznawalna. Czy wiecie, że około 50% populacji nie wie, że ma nadciśnienie? Podczas gdy badanie jest proste i właściwie nic nie kosztuje. To samo dotyczy cukrzycy i ma tym większe implikacje społeczne, że dziś cukrzyca jest zupełnie inaczej leczona niż w latach przeszłych.

Komfort i jakość życia jest tym czymś, w co warto zainwestować!

Tymczasem nasza podstawowa wiedza medyczna pochodzi z reklam, których jest coraz  więcej. “Cudowną pigułkę” można znaleźć praktycznie na wszystko! Mamy problem – idziemy do apteki, kupujemy reklamowany specyfik i wydaje nam się, że mamy problem z głowy. Jest to niezwykle niebezpieczne zjawisko.

Tymczasem chyba warto przebadać się, zadbać o tę profilaktykę, żeby potem nie było za późno!

Co nas hamuje przed robieniem badań profilaktycznych?

Tego dowiecie się słuchając naszej rozmowy. Celowo nie robimy dzisiaj obszernego streszczenia rozmowy. Posłuchajcie i oceńcie sami, czy warto zadbać o siebie. My tylko możemy Was do tego gorąco zachęcać, bo profilaktyka to podstawa w trosce o własne zdrowie i los najbliższych nam osób.

Naszym gościem jest dr nauk medycznych Adam Markiewicz – specjalista chorób wewnętrznych, diabetolog i nefrolog. Posiada 25-letnie doświadczenie zawodowe, w tym 15 lat na stanowisku zastępcy ordynatora, a następnie na stanowisku ordynatora Oddziału Nefrologii.

Profil naszego Eksperta w serwisie znany lekarz.pl

dr n. med. Adam Markiewicz | Radioklinika 

Jeśli nie możesz wysłuchać audycji poniżej publikujemy jej transkrypcję.

Uwaga: transktypcja została przygotowana w taki sposób, żeby czytało się ja przyjemnie. Nie odzwierciedla w 100% treści nagranej wywiadu.
 

Tomasz Zielenkiewicz (Radioklinika): Radioklinika gości dziś Pana doktora Adama Markiewicza. Panie doktorze, kiedy spoglądałem na statystyki dotyczące tego czy ludzie w wieku 30 – 40 lat badają się, to dane są zatrważające. Okazuje się, że tylko ok 40% ludzi interesuje się swoim zdrowiem i podejmuje jakieś działania profilaktyczne. Czy Pana doświadczenia są podobne? Czy wynika z nich, że ludzie przychodzą badać się profilaktycznie kończąc pewien etap swojego życia wystarczająco często, czy jest taka świadomość w nas, że warto się badać, czy wręcz przeciwnie?

Adam Markiewicz (Doktor): Ja myślę tak, że do badań profilaktycznych Polacy podchodzą bardzo nieprofesjonalnie, bowiem istnieje ogromna grupa osób, powiedziałbym, że ok. 20 – 30 % populacji, która nieustannie robi jakieś badania. Ale nawet jeżeli je robi, to zwykle jest ukierunkowana na zrobienie jednego czy dwóch badań, bo jej się wydaje, że to badanie z jakiś względów jest szczególnie ważne. Znam osoby, które potrafią co 2 – 3 miesiące oznaczać sobie pełny lipitogram i cieszyć się, że raz jest cholesterol trochę wyższy, raz trochę niższy nie mając świadomości, że tak naprawdę te wahania, które one obserwują są tylko wynikiem błędu laboratoryjnego, czy naturalnych zmiennych biologicznych. Ale oczywiście ma Pan racje, że ogromna ilość ludzi w ogóle nie robi badań profilaktycznych. Ja bym jeszcze sprostował pewien, nazwijmy to umownie, błąd logiczny. U osób starszych trudno już mówić o badaniach profilaktycznych, bo zwykle mają one cały szereg schorzeń i wykrycia nowych wychodzą nie jako „przy okazji” badania czy obserwowania dolegliwości, z którymi one już od lat się borykają. Sprawa którą Pan poruszył została zaobserwowana już 40 czy 50 lat temu, kiedy Amerykanie w ogromnych badaniach populacyjnych stwierdzili z przerażeniem, że tak prosta i częsta choroba jaką jest nadciśnienie nie jest wykrywana, a tu nawet właściwie nie trzeba pójść do lekarza, czy nie trzeba żadnych środków finansowych żeby zmierzyć sobie ciśnienie. Minęło 50 lat i ta wykrywalność nadciśnienia, oczywiście w większości krajów świata cywilizowanych znacznie poszła do góry, ale dalej trudno uwierzyć faktowi, że ok. 50 % populacji nie wie, że ma nadciśnienie podczas, gdy badanie właściwie nie kosztuje nic. To samo dotyczy tak prostego badania dotyczącego cukrzycy. 50% ludzi w polskiej populacji nie jest świadoma tego, że ma cukrzycę, a wykrycie cukrzycy to kwestia 4 zł w prostym teście lub bardzo złożonym teście 11 zł. Dziś cukrzyca jest zupełnie inaczej leczona, niż w latach ubiegłych. Insulina na początku leczenia jest właściwie żadko stosowana, a nowoczesne leki przeciwcukrzycowe są nie tylko wygodne, tanie i bezpieczne, ale pozwalają na wydłużenie życia i poprawę jego komfortu. Wszyscy chyba jesteśmy zgodni, że komfort życia jest tym czymś w co warto zainwestować pieniądze.

Radioklinika: Mam wrażenie, że nasza podstawowa wiedza medyczna pochodzi z reklam. Włączając telewizor o dowolnej porze jesteśmy bombardowani komunikatami oferującymi gotowe rozwiązania naszych problemów zdrowotnych. Problemów, z których według reklam często nie zdajemy sobie sprawy. Idziemy zatem do apteki, kupujemy specyfik i wydaje nam się, że to załatwia sprawę. W ten sposób badania profilaktyczne przestaja mieć znaczenie. Odbieramy sobie szansę na wykrycie czegoś, co może być rzeczywiście groźne dla naszego zdrowia.

Doktor: Leków nie wolno reklamować, a co za tym idzie o chorobach takich, które naprawdę zbierają straszliwe żniwo mało się w mediach pisze, a przynajmniej znacznie mniej niż o tych chorobach czy tych drobnych dolegliwościach, których możemy leczyć parafarmaceutykami, czyli takimi środkami, które nie podlegają prawu farmaceutycznemu.

Radioklinika: Z drugiej strony są różnego rodzaju kampanie, czy to wspierane przez Rząd, czy też przez różne fundacje i NGO, które namawiają nas do badań w konkretnym kierunku. Panie zachęca się do cytologii i mammografii, a panów do badania  ciśnienia i walki z otyłością. Zmierzam do tego, że w pewnym wieku (z reguły po 40tce), warto poświecić czas na kompleksowe badania stanu własnego organizmu. Czy z Pana obserwacji można wywnioskować czemu czasem bardziej dbamy o własny samochód niż o zdrowie?

Doktor: Dobry przykład z tym samochodem. Rozmawiając z pacjentami zawsze mówię, że przegląd człowieka kosztuje może troszkę więcej niż przeglądu samochodu, ale to inwestycja, która ma także ogromny wpływ na nasze życie. Odpowiadając na Pana pytanie to hamuje nas przede wszystkim fatalny system organizacyjny. Z punktu widzenia logistyki, w zasadzie takich badań profilaktycznych nie bardzo jest jak zrobić. Bo żeby je zrobić trzeba iść do lekarza i uzyskać informacje jakie to powinny być badania. I tutaj dochodzimy do sytuacji patowej. Jeżeli pójdziemy do swojego lekarza pierwszego kontaktu to on niestety z reguły odpowie, że żadne badania nie są konieczne. Bo jeżeli odpowie inaczej za tym idzie implikacja, że POZ będzie musiał je sfinansować a jest to koszt ok. powiedzmy 150 zł. Jest to kwota równoznaczna z rocznym przydziałem pieniędzy na jednego człowieka w POZ – cie. Więc lekarz POZ ze względów finansowych jest wręcz zainteresowany, żeby o tych badaniach profilaktycznych nie mówić. Z kolei pójście do kolejnych specjalistów typu kardiolog, diabetolog, urolog, żeby każdy z nich przepisał badania profilaktyczne w swojej dziedzinie spowoduje, że koszt wzrośnie wielokrotnie, bo sama konsultacja w celu rozpisania badań kosztuje w tej chwili w prywatnym gabinecie ok. 100 zł. Taką mamy teraz rzeczywistość. Najlepiej sytuacja jest rozwiązana w wielkich korporacjach, które wykupują abonamenty dla swoich pracowników i tam jest roczny pakiet na taki przegląd okresowy, który na swój sposób bardzo przypomina właśnie przegląd samochodu. Są tam wylistowane konkretne punkty, na które oczywiście można, czy wręcz należy nałożyć sytuację danej osoby, danego chorego, albo to rozszerzyć albo to zawęzić.  Generalnie rzecz biorąc ludzie mają złe doświadczenia zrobieniem badań na własny koszt i wcale im się nie dziwię, bo jak człowiek pójdzie do tych trzech, czterech specjalistów to na koniec jest o 400 zł biedniejszy. Przyzwoity panel badań laboratoryjnych i badań obrazowych (USG), robiony co roku (nie wszystkie badania trzeba robić co 12 miesięcy) przez osobę w wieku między 40 a 50 lat, mieści się w kwocie 200 zł. Trzeba mieć świadomość, że niektóre badania można zrobić na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia. Choćby coroczny przegląd urologiczny. Oczywiście tutaj jest obawa bo na tego typu badanie trzeba czekać 6 miesięcy. Tyle tylko, że z punktu widzenia profilaktyki to naprawdę nie jest problem. Trzeba po prostu np. w styczniu zapisywać się na czerwiec i robić to cyklicznie. Naprawdę warto to przemyśleć.

Radioklinika: Jest jeszcze kwestia obowiązkowych, okresowych badań pracowniczych, które powinny pełnić ważną rolę w profilaktyce zdrowia. Wysyłanie na takie badania to zdaje się obowiązek każdego pracodawcy. Oczywiście mowa tu niestety wyłącznie o osobach zatrudnionych na umowy o pracę. Tyle teoria. Praktyka pokazuje, że te badania to farsa. Mój kolega zapytany odpowiedział “Ja nie mam czasu na takie bzdury. Znalazłem  przychodnię gdzie zrobili mi po prostu cukier, wpisali  coś na szybko. Całość badania trwała godzinę”. Zatem pacjent praktycznie bez mrugnięcia okiem został uznany za zdolnego do pracy. To nie jest jednostkowy przypadek. Tak podobno dzieje się bardzo często. Nie wiem jak ocenić takich lekarzy, którzy przecież zabierają pacjentowi szansę na wykrycie naprawdę poważnego schorzenia.

Doktor: W mojej ocenie winę za ten fakt ponosi wyłącznie istniejący system prawny. Nie warto zakładać, że pracodawca będzie zlecał, a lekarz wykonywał badania profilaktyczne szersze niż wynika to z zapisu ustawy. Nie jestem specjalistą z zakresu medycyny pracy, ale w przypadku pracowników biurowych w zasadzie zleca się chyba tylko badanie ogólne moczu, OB, morfologię i pomiar ciśnienia. Przykład Pańskiego kolegi wskazuje na jakiś specjalny zawód, bo przeciętny pacjent w medycynie pracy zostanie załatwiony w czasie poniżej 10 minut.  Trzeba jasno powiedzieć; okresowe badania pracownicze nie służą w profilaktyce. Nie są nastawione na wykrywanie chorób nowotworowych czy innych poważnych schorzeń. W większości przypadków w zasadzie  stwierdzają tylko, czy w miejscu pracy pracownik nie jest na tyle chory, żeby nie zrobił sobie lub komuś  krzywdy. Rzeczywiście pachnie tu fikcją. Wyjątek stanowią chyba tylko badania okulistyczne, które są wykonywane dość rzetelnie. No i oczywiście badania osób, których praca wiąże sie z dużą odpowiedzialnością za bezpieczeństwo innych (zawodowi kierowcy, operatorzy dźwigów etc). Ale celem badań profilaktycznych wynikających z litery prawa nie jest ani profilaktyka miażdżycy, ani profilaktyka chorób nowotworowych, ani badanie poziomu cholesterolu. Warto więc pamiętać, że jeśli lekarz dopuścił nas do pracy, to nie wyklucza żadnej poważnej choroby.

Wracając do tej analogii motoryzacyjnej: podbity dowód rejestracyjny w okresowym przeglądzie nie wyklucza tego, że mamy mało oleju w silniku. Tego sie po prostu na przeglądzie nie sprawdza. Przegląd okresowy, ten co roczny czy w przypadku nowych aut co trzy lata jest wymagany, ale celem jest sprawdzenie czy auto jest bezpieczne dla innych. Zupełnie nie interesuje kontrolującego czy nasz samochód po przejechaniu 200km ulegnie całkowitemu zniszczeniu, bo nie było w nim oleju.  Uważam tę motoryzacyjną analogię za niezwykle trafną.

Radioklinika: Czyli tak naprawdę tylko regularne badania co rok, co dwa lata mogą nam dać jakąkolwiek podstawę do tego żebyśmy czuli się bezpieczni. Co w sytuacji kiedy sprawę poważnie zaniedbaliśmy a właśnie mija nam 40 rok życia? Czy może Pan wskazać konkretne badania, które każda kobieta i mężczyzna bezapelacyjnie powinni sobie zaordynować?

Doktor: Na pewno OB, morfologia, mocz. Wbrew pozorom te bardzo proste badania pozwalają na wczesne wykrycie wielu różnych chorób. Następnie badania podzieliłbym na trzy grupy; prewencja chorób cywilizacyjnych, prewencja onkologiczna i  wszystko inne. Jeżeli chodzi o choroby cywilizacyjne;  dwa, trzy razy do roku zmierzone ciśnienie da nam bardzo dużo. Ponadto proponowałbym raz w roku oznaczyć lipidogram, ale tak jak mówiłem lipidogram jest sens oznaczać nie częściej niż co roku, bo on się i tak nie zmieni. Co więcej jeżeli ten lipidogram wyjdzie ewidentnie nieprawidłowy to jednak rozważyłbym terapię farmaceutyczną. Wiara, że poprawimy wyniki pod wpływem diety lub zmiany stylu życia może być tylko iluzją. Mało kto poświęci kilka godzin dziennie na intensywne ćwiczenia fizyczne i zmianę diety z tej wysoko przetworzonej (stołówki, bary), na na dietę człowieka prymitywnego, czyli niegotowane, surowe strączki i różne pędy. Bądźmy realistami. Kolejna sprawa to glukoza na czczo, jeżeli ktoś ma nadwagę lub jest otyły lub jest obciążenie genetyczne w domu cukrzycą warto zrobić test doustnego obciążenia glukozą i oznaczyć poziom kreatyniny. Tyle w zakresie chorób cywilizacyjnych, chorób układu krążenia,  nerek. Te ostatnie są związane z nadciśnieniem więc je tutaj wkładam do wspólnego koszyka.

Osobom które mają nieco zasobniejszy portfel proponowałbym dodatkowe badania, np. oznaczenie poziomu witaminy D3. Jest to o tyle istotne, że w zasadzie 90% populacji polskiej ma niedobory witaminy D3. Osoby, które mają prawidłowy poziom witaminy D3 rzadziej chorują na depresję, rzadziej chorują na nowotwory, mają mniejsze ryzyko wystąpienia cukrzycy, nie mówiąc oczywiście o prewencji osteoporozy w wieku starszym. Dalej jeżeli chodzi o choroby nowotworowe i wiele innych no to taki panel badań podstawowych badań; USG jamy brzusznej i w przypadku mężczyzn dodatkowo konsultacje urologiczną z oznaczeniem tak zwanego antygenu PSA. U kobiety analogicznie cytologia + ultrasonografia piersi. Dla obu płci kał na krew utajoną, może być to wczesny rewelator nowotworów przewodu pokarmowego. Badanie tanie, proste i dosyć skuteczne. Dla osób obciążonych nowotworami przewodu pokarmowego warto się zastanowić nad kolonoskopią, ale tu koszt oczywiście jest ogromny. To badanie warto wykonać z jakiegoś programu finansowanego przez NFZ i te możliwości są. Trzeba po prostu śledzić w Internecie lub pytać swojego lekarza czy takie okresowe badania nie są przypadkiem prowadzone. Wreszcie warto by było sprawdzić co się dzieje z naszą wątrobą Dla osób, zwłaszcza dla osób, które prowadzą ryzykowny tryb życia w zakresie zachowań seksualnych lub były eksponowane na infekcje wirusowymi zapaleniami wątroby, warto oznaczyć antygeny wirusowego zapalenia wątroby B, C i rozważyć badanie w kierunku HIV. I to by było tyle. Przy dobrej organizacji badanie krwi, moczu i stolca sprowadza się do porannej wizyty w laboratorium, oddania krwi. USG można sobie umówić chwilę później. Jeżeli badania wyjdą w miarę prawidłowo USG można za rok pominąć. Natomiast  urologa i profilaktykę chorób nowotworowych u kobiet proponowałbym jednak robić co 12 miesięcy.

Radioklinika: Panie doktorze na koniec zapytam jeszcze czym różni się obecny 40 – latek, od tego sprzed 10, 20 i 30 lat? Czy można zauważyć jakieś istotne różnice z punktu widzenia zdrowia?

Doktor: Po pierwsze żyjemy coraz dłużej, po drugie możliwości medycyny są coraz większe.  Wykrycie jakiejś choroby 30 czy 40 lat temu często oznaczało brak wpływu na jej przebieg. Dziś wczesne wykrycie wielu chorób oznacza całkowitą wyleczalność. Niektóre choroby, które w świadomości społecznej funkcjonują jako choroby śmiertelne są w olbrzymim odsetku całkowicie uleczalne. Warunkiem jest wczesne wykrycie. Nasze złe wyobrażenie medycyny wynika z faktu, że widzimy te osoby, które wokół nas umierają na takie czy inne choroby lub zmagają się z poważnymi problemami zdrowotnymi. Nie widzimy ogromnej rzeszy chorych tych którzy zostali całkowicie wyleczeni, a o swoich chorobach z takich czy nie innych względów nie mówią. Reasumując; badania warto robić nie tylko po to, żeby dłużej żyć, ale także żeby żyć w większym komforcie. Na koniec dobra informacja: medycyna bardzo sie rozwija i nikt nie wie co będzie możliwe za 10 czy 20 lat. Na pewno będzie możliwe więcej niż dziś.

Radioklinika: I tego wszystkim życzymy. Bardzo dziękuję Panie doktorze za poświęcony czas.

Doktor: Dziękuję Państwu za zaproszenie. Do widzenia!

Oceń to:

| Liczba ocen: 13 Średnia: 4.3

6 komentarzy

  1. Kasia
    Październik 13, 2015 at 3:57 pm — Odpowiedz

    dobrze, że dbacie o to, żeby przypominać jak ważne są badania profilaktyczne, w każdym wieku. Szczególnie osoby starsze powinny o tym pamiętać. Mnie się bardzo spodobała ta akcja http://www.kobieta.diagnostyka.pl/ już po raz kolejny wzięłam w niej udział, tym razem z moją mamą.

    • Ewa Michalska
      Luty 2, 2016 at 11:00 pm — Odpowiedz

      Pani Kasiu tak, badania profilaktyczne są naprawdę ważne i nie należy o nich zapominać, warto na nie zawsze znaleźć czas.
      Cieszymy się, że są tego typu możliwości i że ludzie się wtedy mobilizują i korzystają! Uważamy, że laboratoria Diagnostyka zrobiły świetną akcję!
      Na przyszłość postaramy się śledzić tego typu akcje i informować o tym naszych słuchaczy!

  2. Monika
    Luty 2, 2016 at 7:01 pm — Odpowiedz

    Mnie właśnie lekarz poinformował o akcji bezpłatnych badań kolonoskopii w ogólnym znieczuleniu prowadzone w Krakowie w Centrum Skopia i całe szczęście, że się zdecydowałam bo miałam 3 małe polipy. Na szczęście je usunięto i nie będą się nowotworzyć. Jestem po 40-stce i teraz co 5 lat będę robić to badanie by mieć pewność, że nic złego się nie dzieje w moich jelitach.

    • Mąż swojej żony
      Luty 2, 2016 at 10:52 pm — Odpowiedz

      Słuszna postawa, zasługuje na pochwałę!!! Profilaktyka jest bardzo ważna, słuszne jest popularne stwierdzenie, że “lepiej zapobiegać niż leczyć!”. To szczera prawda i zachęcamy naszych słuchaczy do tego z całego serca. Profilaktyka mniej nas kosztuje i to nie tylko w sensie finansowym!

  3. kasia
    Luty 24, 2016 at 1:05 pm — Odpowiedz

    Musimy sami pamiętać o profilaktyce i badać się nie tylko wtedy jak coś zaczyna szwankować a teraz można to wykorzystać podwójnie, każdy paragon od lekarza bierze udział w losowaniu nagrody z promowanej branży Narodowej Loterii Paragonowej Ministerstwa Finansów.
    http://leczymysie.pl/bilans-zdrowia-dlaczego-warto-przebadac-sie-po-40-tym-roku-zycia/

    • Jurek Michalski
      Luty 24, 2016 at 1:23 pm — Odpowiedz

      Racja! Loteria paragonowa 😉 Dobry powód by odwiedzić lekarza. Dzięki za ten komentarz. Proszę polubić naszą stronę na Facebooku: http://www.facebook.com/RadioklinikaPL Publikujemy tam zawsze ciekawostki związane ze zdrowiem (na Portalu raczej obszerne artykuły)

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Tomasz Zielenkiewicz

Tomasz Zielenkiewicz

Zawód wyuczony i wykonywany - dziennikarz informacyjny. Tematyką zdrowia zajmuję się od dawna. Pracowałem m.in. przy realizacji programu “Encyklopedia Zdrowia” w Polsat News. Zapraszam do komentowania moich audycji i wpisów.