Problem zaparć dotyczy coraz częściej i dzieci. Jak sobie z nimi skutecznie radzić, dlaczego nie wolno nadużywać środków przeczyszczających i co zmienić w stylu życia, aby uniknąć problemu? Podpowiadamy!

Zaparcia | Z tym problemem boryka się coraz więcej ludzi, również i dzieci. Dotyka on wszystkie grupy wiekowe, choć najczęściej kojarzy nam się z osobami starszymi. Medycyna dysponuje obecnie wieloma skutecznymi środkami zaradczymi, lecz ich nieumiejętne stosowanie, zamiast pomagać, często nasila problem!

Oddzielnym zjawiskiem jest błędne przekonanie współczesnych Polaków o tym, że rytm wypróżnień inny niż “raz dziennie” nie jest prawidłowy.

Zaparcia są stanami bardzo częstymi. Dotyczą one w szczególności osób starszych, choć w ostatnich latach obserwuje się wzrost ich występowania we wszystkich grupach wiekowych. Problem ten jest zgłaszany trzykrotnie częściej przez kobiety niż mężczyzn.

Z zaparciem mamy do czynienia, gdy wypróżniamy się znacznie rzadziej niż zwykle. Co ważne, aby zaburzenie rytmu wypróżnień uznać za zaparcie, towarzyszyć mu musi utrudniona defekacja lub twarde stolce. Często pojawia się również dyskomfort w jamie brzusznej i wzdęcia. Niekiedy w stolcu można doszukać się niewielkich ilości krwi, które są wynikiem wzmożonego wysiłku podczas wypróżnienia.

Zaparcia u dzieci

Szacuje się, że problem zaparć dotyczy 10% populacji dziecięcej. Okresowe zaburzenia rytmu wypróżnień obserwuje się jednak nawet u 30% dzieci.

Pierwsze problemy z zaparciami można zaobserwować we wczesnym niemowlęctwie. Związane jest to ze stale zmieniającym się składem mleka matki oraz stopniowym rozszerzaniem diety malucha.

W większości przypadków zmiana rytmu wypróżnień nie jest powodem niepokoju, a rodzic powinien uzbroić się w cierpliwość, w spokoju oczekując powrotu do normalności.

Między 2. a 3. rokiem życia obserwuje się ponowny wzrost występowania tego typu objawów. Wypróżnienia są rzadsze niż raz w tygodniu, maluch oddaje twarde, spieczone stolce oraz zgłasza ból przy wypróżnieniu.

Dzieci przyjmują wtedy tzw. “postawę retencyjną” – są drażliwe, przerywają zabawę, stają w bezruchu, zaciskają pośladki, krzyżują nogi, płaczą, a po ustąpieniu uczucia parcia wracają do zabawy. Świadome powstrzymywanie się od oddania stolca prowadzi do nagromadzenia kału w bańce odbytnicy, w wyniku czego dziecko często “popuszcza” bez kontroli niewielkie jego ilości. Przyzczyn należy doszukiwać się w przykrych doświadczeniach z przeszłości, kiedy to twardy stolec był przyczyną bolesnych wypróżnień. Część specjalistów zwraca uwagę na podłoże psychogenne – zbyt późne “sadzanie” na nocnik utrwala w dziecku chęć dalszego noszenia pieluszek.

Zaparcia polekowe

Jednym z najczęstszych działań niepożądanych leków są przewlekłe zaparcia. Wielu pacjentów nie jest świadomych tego problemu i próbuje zwalczyć utrudnioną defekację przy pomocy leków dostępnych bez recepty. Część z nich jest opartych na wyciągach z senesu, korzenia rzewienia czy kory kruszyny, które przy dłuższym stosowaniu jeszcze bardziej “rozleniwiają” jelito wpędzając pacjenta w błędne koło, w którym skutek nasila przyczynę.

Do leków najczęściej wywołujących zaparcia należą:

  • leki przeciwcholinergiczne stosowane w chorobie Parkinsona (pridinol, biperiden),
  • leki przeciwpsychotyczne,
  • werapamil stosowany w chorobie nadciśnieniowej,
  • środki przeciwbólowe na bazie opioidów (tramadol, kodeina, buprenorfina),
  • antyosteoporotycze bifosfoniany,
  • leki zobojętniające z glinem w składzie,
  • preparaty żelaza.

WAŻNE! Jeśli przyjmujesz wyżej wymienione leki, a zaparcia są Twoim problemem – zgłoś się do lekarza! Czasem mała korekta leczenia, daje nieoczekiwane rezultaty!

Zaparcia, jako sygnał ostrzegawczy!

Niekiedy zaparcia nie są oddzielną jednostką chorobową, a objawem poważniejszych schorzeń. Dotyczy to szczególnie chorób dietozależnych – celiakii, cukrzycy, alergii na białko mleka krowiego czy zespołu jelita drażliwego.

Zaparcia mogą być sygnałem, że w obrębie odbytnicy dochodzi do patologicznych zmian, takich jak szczelina odbytu czy uchyłek odbytnicy.

Większość leków na zaparcia dostępnych bez recepty ma charakter objawowy i nie leczy przyczyny. Przeznaczone są do krótkiego stosowania w okresowych zaburzeniach rytmu wypróżnień.

Zaparcia trwające dłużej niż 7 dni wymagają konsultacji lekarskiej. Sygnałem alarmowym jest krew w kale, silny ból przy defekacji.

Porady lekarskiej powinni zasięgnąć również pacjenci powyżej 40. roku życia, u których pojawiły się nagłe zaparcia bez oczywistej przyczyny.

Czopki glicerolowe – na szybko!

Czopki są dobrym wyborem w sytuacjach, kiedy oczekujemy natychmiastowego efektu. I tak rzeczywiście jest – wypróżnienie następuje zazwyczaj w ciągu 15 – 30 minut.

Jednogramowe czopki mogą być stosowane u dzieci, czopki dwugramowe przeznaczone są dorosłym. Przed aplikacją czopków należy umyć ręce, położyć się na boku i maksymalnie podciągnąć kolana w stronę klatki piersiowej. Następnie należy wepchnąć czopek palcem do odbytu – najgłębiej jak to możliwe i przewrócić się na brzuch. W sytuacji, gdy czopek jest wydalany, należy powstrzymać ten odruch i leżeć bez ruchu zaciskając pośladki.

UWAGA! Czopki glicerolowe są przeciwwskazane kobietom w ciąży, gdyż aplikacja doodbytnicza może wywołać u nich skurcze macicy!

Zaparcia | Wytyczne i rekomendacje

W 2014 roku opublikowano rekomendacje ESPGHAN (European Society of Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition = Europejskie Towarzystwo Gastrologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci) i NASPGHAN (Amerykańskie Towarzystwo Gastrologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci), dotyczące leczenia czynnościowego zaparcia stolca u dzieci.

Zgodnie z tymi wytycznymi, lekiem z wyboru u małych dzieci jest makrogol (PEG). Przez 3-6 dni należy podawać dzieciom 1-1,5 g/kg masy ciała, a następnie podtrzymująco 0,4 g/ kg masy ciała. Zgodnie z wytycznymi ESPGHAN leczenie przewlekłych zaparć u dzieci powinno trwać minimum 2 miesiące, a po ustąpieniu objawów makrogol należy podawać jeszcze przez miesiąc stopniowo go odstawiając.

Laktuloza – lek łagodnie przeczyszczający

Jej mechanizm działania opiera się na osmotycznym zatrzymaniu wody w jelicie. Na jej korzyść przemawia forma podania (syrop) oraz fakt, że nie wchodzi w interakcje z innymi lekami.

Niestety laktuloza często powoduje wzdęcia, bóle brzucha i kolki, a u dzieci regularnie ją stosujących może być przyczyną próchnicy. Z tego względu rodzice dzieci przyjmujących laktulozę powinni zwrócić uwagę na wzmożoną higienę jamy ustnej. Laktuloza działa najczęściej 48-72 godzin po podaniu, a w czasie jej stosowania zalecane jest zwiększenie ilości wypijanych w ciągu dnia płynów.

Zaparcia i ziołowe surowce

Senes, kora kruszyny i korzeń rzewienia, czyli ziołowe surowce, dostępne są w postaci tabletek lub ziół do zaparzania. Niestety pomimo swojego naturalnego pochodzenia, leki te okryły się złą sławą, jako najpopularniejsze środki odchudzające, nadużywane przez młodzież!

Senes, kora kruszyny i korzeń rzewienia stosowane długotrwale i nieracjonalnie są powodem przewlekłych biegunek, utraty elektrolitów i stopniowego spowalniania pracy jelit.

Z tego powodu zalecany czas ich stosowania nie powinien przekraczać 2 tygodni!

WAŻNE! Pamiętajmy, że naturalne środki przeczyszczające drażnią ściany jelita, zwiększają jego motorykę przez pobudzanie śluzówkowych i podśluzówkowych splotów nerwowych. Dlatego też niezwykle ważne jest, by zachować conajmniej jednogodzinny odstęp od innych leków.

Zaparcia a środki zmiękczające

Do środków zmiękczających masy kałowe należą: parafina ciekła i dokuzan sodowy. Pierwsza z nich jest obecnie rzadko stosowana, gdyż w przypadku zachłyśnięcia i przedostania się do dróg oddechowych może być przyczyną zachłystowego zapalenia płuc. Dokuzan sodowy dostępny jest w Polsce w postaci czopków lub syropów dostępnych bez recepty. Ułatwia przenikanie wody i tłuszczów w głąb mas kałowych w jelicie grubym, co prowadzi do ułatwienia pasażu. Nie pobudza perystaltyki, a ułatwia jedynie wypróżnianie przez zwiększenie objętości i zmianę konsystencji stolca.

Bezpieczne mikrowlewki

Ciekawą alternatywą w leczeniu zaparć u dzieci i dorosłych są mikrowleki doodbytnicze w oparciu o miód (nektarowy i spadziowy) oraz polisacharydy z aloesu i ślazu dzikiego. Według informacji producenta, można je stosować bez ograniczenia wiekowego.

U tych najmłodszych, do 1-go roku życia pół mikrowlewki jednorazowo, u nieco starszych (1-3 lat) jedna mikrowlewka w razie potrzeby, a u jeszcze starszych dzieci maksymalnie 2 wlewki jednorazowo.

Preparat ma łagodne działanie przeczyszczające oraz osłaniające błonę śluzową odbytu. Z tego względu może być również stosowany w łagodzeniu hemoroidów i szczeliny odbytu.

Mikrowlewki są doskonałym rozwiązaniem w przypadku zaparć u dzieci spowodowanych lękiem przed wypróżnieniem.

Zanim sięgniesz po leki!

Zaparcia w większości przypadków są spowodowane złymi nawykami żywieniowymi i brakiem aktywności fizycznej. Nasza codzienna dieta nadal jest bardzo uboga w błonnik, a my wciąż wypijamy zbyt małą ilość wody.

Ruch natomiast pobudza pracę jelit i przesuwanie się treści pokarmowej do jelita grubego. Z tego powodu aktywność fizyczna jest skuteczną profilaktyką zaparć i sposobem na ich eliminację.

Zanim zdecydujemy się na leki dostępne bez recepty zadbajmy o zwiększoną podaż wody i błonnika w diecie oraz ruch na świeżym powietrzu.

mgr Artur Rakowski

A już niebawem dowiecie się, jak naturalnie radzić sobie z zaparciami. Czekamy również na Wasze doświadczenia w leczeniu zaparć!

Oceń to:
| Liczba ocen: 18 Średnia: 3.9

13 KOMENTARZE

    • Panie Robercie proszę przybliżyć nam Pana problem odpowiadając na kilka pytań?
      1) Jak często zachodzą wypróżnienia?
      2) Czy pojawia się ból przy defekacji lub krwawienia?
      3) Jakie środki lecznicze i suplementy diety Pan przyjmuje na codzień?
      4)Czy zaparciom towarzyszy również biegunka?
      5) Przy pomocy jakich leków Pan walczył z przewlekłymi zaparciami?
      Zaniedbany latami problem spotęgowany nadużywaniem senesu, kory kruszyny, bisakodylu czy rzewienia może okazać się zbyt trudny do opanowania przy pomocy naturalnych metod. W takich przypadkach konieczna jest konsultacja lekarska. Nie mniej jednak zmiany nawyków żywieniowych są niezbędne.

  1. dla mnie w ciąży czopki eva qu to było prawdziwe wybawienie. 15 minut i po kłopocie. Oczywiście nie używałam ciągle, żeby nie rozleniwić jelit całkowicie, no wiecie, wszystko z umiarem

    • Rzeczywiście wspomniane przez Panią czopki cieszą się popularnością wśród przyszłych mam. Mechanizm działania wydaje się bezpieczny dla kobiet w ciąży – czopki “musują” w odbytnicy, dzięki czemu dochodzi do fizjologicznej stymulacji.

  2. Ja podczas ciąży strasznie się męczyłam właściwie już od pierwszych mscy ;/ nie mogłam brać czopków, bo mam jakiś uraz do nich jeszcze z dzieciństwa. Lekarz zalecał a to otręby, a to jogurty no ale to raczej mało efektywne sposoby. Gdzieś tam w internetach wyczytałam na temat dicopeg 10g który mogą pić kobiety w ciąży. Rzeczywiście pomógł – polecam bo naprawde szybko przynosi ulgę

  3. moje jeita juz pewnie dawno by eksplodowaly gdyby nie dicopeg 10g, polecila mi go znajoma jak nie moglam sie zalatwic a z wysilku na toalecie pojawily sie hemoroidy i powiem wam ze dziala rewelacyjnie

  4. dla mnie też bombowe rozwiązanie to czopki eva qu. Jak się męczę dłużej niż 3 dni to od razu po nie sięgam. Na szczęście od dawna nie miałam takiej potrzeby…. odpukać w niemalowane 😀

  5. Nie miałam zaparć w ciązy. Dopadły mnie dopiero po porodzie. Kilka razy zastosowałam evaqu, zmieniłam trochę dietę piję więcej wody i praktycznie zaparcia już się nie pojawiają.

  6. nie ma co się poddawać zaparciom. trzeba z nimi walczyć. ja na szczęście mam na to sposób. biorę codziennie dwie tabletki Debutir i dzięki niem moje jelita pracują regularnie. wszystko jest pod kontrolą i nie ma mowy o zaparciach.

  7. Wiadomo – dolegliwosc jak kazda inna, trzeba z nia walczyc, bo moze narobic wielu klopotow. Ja wlasnie tez wspomagam sie srodkiem intesta, ktory dzieki matrycy trojglicerydow uwalnia skladniki aktywne w odpowiedniej czesci jelit i wspomaga ich odbudowe i prace.

  8. jak dla mnie doraźna pomoc to czopki eva qu. Działają szybko. Warto oczywiście po prostu zdrowo się odżywiać i dużo ruchać, wtedy o zaparcia trudno, ale nie zawsze życie jest takie łatwe 😉

  9. stosowałam tydzień eva/qu i trochę zaparcia mi odpuściły. Teraz stosuję je raczej doraźnie, ale jeszcze biorę. Wcześniej załatwiałam się raz na tydzień. Oczywiście dietę też zmieniłam, to jest konieczność – więcej warzyw, owoców, więcej wody

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię