Po porodzie siłami natury ból i obrzęk krocza to stany niemal fizjologiczne – mamy do czynienia z tzw. ziejącym kroczem. Bez względu na to, czy poród odbył się drogami i siłami natury, z nacięciem krocza lub bez, kobieta powinna zadbać o odpowiednią higienę krocza – w trosce o własne zdrowie i dobrą kondycję, jak również bezpieczeństwo noworodka! O tym, jak prawidłowo pielęgnować krocze i jakich działań unikać rozmawiamy z mgr Joanną Mróz, fizjoterapeutką uroginekologiczną.

Prawidłowa higiena krocza tuż po porodzie

Przez cały okres połogu, czyli przez około 4-6 tygodni, zaleca się młodym mamom zakładanie bawełnianej bielizny lub specjalnej bielizny połogowej dedykowanej dla kobiet po porodzie, która jest wykonana z przewiewnej siatki. Utkanie siateczkowate pozwala na odpowiednią i nieustanną cyrkulację powietrza. Warto tu wspomnieć, że wkładki połogowe nie powinny zawierać kleju, gdyż może on zaburzać przepływ powietrza i co za tym idzie, utrudniać gojenie się rany.

Należy również pamiętać o systematycznym wietrzeniu krocza. Możesz to robić będąc jeszcze na oddziale położniczym i kontynuować w domu. Jak się do tego zabrać i jak prawidłowo wykonać? Wystarczy przygotować wcześniej łóżko – położyć na prześcieradle nieprzemakalny podkład poporodowy i położyć się na nim bez bielizny z ugiętymi nogami. Znajdując się jeszcze w szpitalu, dla większego komfortu i zachowania intymności, możesz przykryć się pościelą. W domu, zwłaszcza przy upalnej temperaturze, nie zalecam tego robić. 

Udając się na odpoczynek nocny lub w ciągu dnia, kobieta nie powinna mieć na sobie żadnej bielizny. Aby nie zaplamić łóżka odchodami połogowymi, może położyć na prześcieradło specjalny chłonny podkład poporodowy. 

Kolejnym ważnym elementem dbania o okolicę krocza po porodzie jest podmywanie się po każdym wypróżnieniu. Krocze powinno się wycierać ręcznikiem jednorazowym. Zalecam korzystanie z prysznica zamiast kąpieli w wannie oraz nieużywanie wszelkiego rodzaju gąbek lub myjek, ponieważ są one siedliskiem bakterii.

Pielęgnacja krocza po porodzie – zalecenia szpitalne

Lekarz, fizjoterapeuta lub położna na oddziale położniczym może wydać pacjentce poniższe zalecenia: 

  1. wietrzenie krocza,
  2. w przypadku obrzęku krocza – chłodzenie specjalnym cold-packiem lub prezerwatywą napełnioną wodą i schłodzoną wcześniej w lodówce,
  3. poinstruować pacjentkę, aby po przyjedźcie do domu starała się oglądać krocze co kilka dni za pomocą lusterka kosmetycznego. Dzięki temu będzie miała pełną kontrolę nad procesem gojenia i wychwyci nieprawidłowości odpowiednio wcześnie,
  4. stopniowo aktywizować mięśnie dna miednicy – można to robić już od trzeciej doby po porodzie,
  5. wydać zakaz dźwigania przez okres co najmniej 6 tygodni po porodzie,
  6. poinformować o tym, żeby pacjentka starała się nie przeć podczas mikcji i defekacji, 
  7. zalecić dbanie o dietę lekkostrawną w celu uniknięcia zaparć,
  8. poinstruować, aby kobieta po 4-6 tygodniach po porodzie zgłosiła się do specjalisty w celu kontroli krocza i stanu blizny.

Po zakończeniu procesu gojenia można zacząć delikatnie masować krocze, używając do tego celu nierafinowanego oleju lub witaminy E w maści.

Jakie działania utrudniają proces gojenia krocza?

Nie wolno wykonywać irygacji pochwy, ponieważ zaburza to naturalną florę bakteryjną tych wrażliwych okolic. Pamiętaj również, aby w czasie połogu nie używać tamponów! Nieaktualne zalecenia mówiły, aby robić nasiadówki – teraz wiemy, że utrudniają proces gojenia i mogą rozpuszczać szwy w przypadku krocza, które zostało nacięte. 

UWAGA! Unikaj nasiadówek, ponieważ mogą przyspieszyć rozpuszczanie się szwów.

Preparaty do pielęgnacji krocza i blizny

Na rynku farmaceutycznym dostępne są różne preparaty wspomagające gojenie się krocza po porodzie. Do podmywania i spłukiwania gojącego się krocza można także używać:

  1. naparów z nagietka, kory dębu lub z arniki,
  2. olejku lawendowego (3 krople olejku rozpuszczone w małej ilości mleka i w 1 litrze wody),
  3. olejku herbacianego (kilka kropel na 3 litry wody z kilkoma kroplami oleju bazowego),
  4. balsamu Szostakowskiego (do kupienia w aptece),
  5. roztworu Tantum Rosa (do kupienia w saszetkach w aptece).

Można wesprzeć się też homeopatią, szeroko uznawaną w Wielkiej Brytanii – warto stosować Arnica 5 lub 9 CH (3 razy dziennie po 5 granulek). Jeśli jesteś zwolenniczką tego typu rozwiązań, skonsultuj się z lekarzem homeopatą.

Natomiast w przypadku blizny po cesarskim cięciu warto sięgnąć po Contractubex®. Jest to przezroczysty lek w postaci żelu zawierającego 3 substancje czynne: heparynę, wyciąg z cebuli i alantoinę, które wspomagają proces gojenia skóry i regulują wytwarzanie tkanki blizny.

Contractubex® żel: 1g żelu zawiera substancje czynne: heparyna 50 j.m., ekstrakt płynny z cebuli 100 mg, alantoina 10 mg.
Informacje o produkcie: www.egora.pl, www.contractubex.pl
Podmiot odpowiedzialny: Merz Pharmaceuticals GmbH, Niemcy
Informacja naukowa: Tel. 22 / 252 89 55      
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych 
i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, 
gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
Contractubex® żel:
1g żelu zawiera substancje czynne: heparyna 50 j.m., ekstrakt płynny z cebuli 100 mg, alantoina 10 mg.
Informacje o produkcie: www.egora.pl, www.contractubex.pl
Podmiot odpowiedzialny: Merz Pharmaceuticals GmbH, Niemcy
Informacja naukowa: Tel. 22 / 252 89 55      
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych
i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą,
gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Proces gojenia się rany krocza

Warto wiedzieć, że w przypadku nacięcia krocza rana goi się zazwyczaj około 7-10 dni. Czas gojenia zależy od:

  1. rozległości rany.
  2. umiejętności zadbania o odpowiednią higienę rany i jej okolic,
  3. indywidualnych predyspozycji regeneracyjnych skóry kobiety.

W celu ochrony naciętego krocza zakłada się najczęściej szwy rozpuszczalne. Po około 3 tygodniach (maksymalnie!) szwy rozpuszczają się, nie trzeba ich usuwać. Jeżeli jednak kobieta odczuwa jakikolwiek dyskomfort związany z obecnością szwów, to po około 7 dniach można je już bezpiecznie usunąć. Natomiast gdy na krocze założone są szwy chirurgiczne (w przypadku rozległego nacięcia), kobieta może zgłosić się do przychodni po około 7 dniach od porodu w celu ich usunięcia. Jeśli nie chce iść do przychodni, może poprosić o pomoc swoją położną środowiskową, która powinna wykonać 4 wizyty patronażowe u każdej kobiety po porodzie!

Aby odciążyć krocze, a co za tym idzie “zmęczone” dno miednicy, zalecam kobietom stosowanie pozycji kolankowo-łokciowej dwa razy dziennie po 10 minut, ze szczególnym uwzględnieniem godzin wieczornych. Mięśnie dna miednicy i krocze po całym dniu aktywności są po prostu „ zmęczone” i należy im się odpoczynek.

Hemoroidy – uciążliwa dolegliwość w ciąży i połogu

Hemoroidy (żylaki odbytu, guzki krwawnicze) to przykra dolegliwość, na którą skarżą się zarówno kobiety w ciąży, jak i w okresie połogu.

Hemoroidy po porodzie powodują ból, pieczenie i swędzenie odbytu. Żylaki odbytu pojawiają się częściej po porodzie naturalnym, w którym kobieta nie miała możliwości przebywania w pozycji wertykalnej w II fazie porodu. Natomiast w ciąży hemoroidy pojawiają się poprzez nacisk wywierany przez powiększającą się macicę.

Hemoroidy w odbycie mogą niekiedy krwawić, zwłaszcza gdy kobieta pochyla się podczas wypróżniania. Krew może się też pojawić w wyniku powstania szczelin okołoodbytniczych (bolesnych pęknięć śluzówki odbytu wywołanych wysiłkowymi próbami oddania stolca przy zaparciu).

Każde krwawienie z odbytu musi zostać zgłoszone lekarzowi, niemniej jednak prawie zawsze przyczyną są szczeliny lub właśnie hemoroidy. Żylaki odbytu same w sobie nie są niebezpieczne, a jedynie nieprzyjemne i dokuczliwe.

W leczenie hemoroidów po urodzeniu dziecka stosuje się głównie środki działające miejscowo na receptę oraz poprzez spożywanie babki jajowatej, stosowanie diety lekkkostrawnej, pozycję kolankowo-łokciową, unikanie parcia podczas defekacji. 

Posłuchaj podcastu a dowiesz się sporo więcej

Partner wpisu: promotor marki Contractubex®. 

Bibliografia

  1. Poradnik Położnej Rodzinnej – Barbara Barnanowska, Małgorzata Czarniecka, Leokadia Jędrzejewska- wyd. Fundacja Rodzić po Ludzku.
  2. Nacięcie krocza – konieczność czy rutyna? – Urszula Kubicka-Kraszyńska, Anna Otffinowska, wyd. Fundacja Rodzić po Ludzku. 

mgr Joanna Mróz
mgr Joanna Mróz - certyfikowana fizjoterapeutka uroginekologiczna, ratownik medyczny, pracownik Szpitala im. Świętej Rodziny w Warszawie, członek Polskiego Towarzystwa Uroginekologicznego, wieloletni wykładowca szkoły rodzenia. Właścicielka Specjalistycznego Gabinetu Fizjoterapii Uroginekologicznej Yoami. Od wielu lat zajmuje się kompleksową opieką nad kobietą na każdym wieku. Prywatnie żona, mama dwóch urwisów i księżniczki.

Zapytaj lub skomentuj:

Napisz komentarz
Podaj swoje imię