Czerniak (łac. melanoma malignum)- mała plamka czy duży problem? Aż 2500 osób rocznie zmaga się z tym nowotworem skóry!

Oceń to:
| Liczba ocen: 7 Średnia: 3.6

Czerniak to nowotwór, którego  wykrywalność na szczęście wzrasta, ponieważ  jesteśmy bardziej świadomi, że należy badać swoją skórę, mamy coraz doskonalsze metody nieinwazyjnego badania skóry. Rozwój technik obrazowania, w tym dermatoskopii, wideodermatoskopii czy mikroskopii konfoklanej pozwala na ocenę struktur i zmian skórnych bez wnikania głęboko metodami inwazyjnymi.

Mikroskopia konfokalna pozwala ocenić zmiany na poziomie wręcz komórkowym, nie jest natomiast jeszcze standardową, szeroko stosowaną metodą diagnostyczną. A to z dwóch powodów, mianowicie  sprzęt jest niezwykle drogi a po drugie znajomość oceny uzyskanego obrazu jest bardzo trudna.

Zwiększa się wykrywalność czerniaków cienkich (stopień 0 – tak zwany carcinoma in situ, czyli postać nieprzekraczająca naskórka i nienaciekająca). A zwiększa dzięki temu, że zgłaszamy się do dermatologa zaniepokojeni jakąś zmianą na skórze! Tego typu czerniak jest w 100% wyleczalny! Natomiast trzeba mieć świadomość, że  jeszcze 5-7 lat temu powiedzenie “miałem czerniaka” było niemożliwe! Mamy bowiem do czynienia z nowotworem, który jest szczególnie immunogenny i “ucieka” przed naszym układem immunologicznym, jest przez niego nierozpoznawalny i w związku z tym może się łatwo rozprzestrzeniać!

Czerniak to nowotwór, który zmienia swój obraz immunologiczny, zmienia receptory, nasze limfocyty nie umieją go rozpoznawać i niszczyć tych pojedynczych komórek.

Cała nauka związana z leczeniem czerniaka, zwłaszcza tego najbardziej zaawansowanego (stopień IV w którym dochodzi do powstania przerzutów w odległych narządach, takich jak płuca czy wątroba) dąży ku temu, abyśmy próbowali produkować takie leki, które będą poprawiać rozpoznawalność czerniaka przez nasz własny organizm!

Jak rozpoznać zmianę, która rzeczywiście jest zagrożeniem i z którą należy zgłosić się do lekarza?

Istnieje już kilka dobrze poznanych czynników ryzyka rozwoju czerniaka. Warto je znać i obserwować swoją skórę! Jeden z najlepiej poznanych czynników ryzyka to krótkie, ostre ekspozycje na słońce (promieniowanie ultrafioletowe (UV), przede wszystkim o długości fali 280-320 nm (UVB) zarówno naturalne jak i sztuczne (solaria)), w tym również ekspozycja i oparzenia słoneczne w wieku dziecięcym! Jeśli bywaliśmy narażeni na tego typu sytuacje, to powinniśmy częściej się kontrolować, zwracać uwagę na to, czy na skórze pojawia się jakaś dziwna plamka lub przebarwienie.

Wystarczy wiedza, samokontrola, badania i wtedy czerniaka można zatrzymać na drugim etapie!

Kolejnym czynnikiem ryzyka jest rodzaj skóry oraz liczba znamion i przebarwień. Osoby najbardziej narażone na rozwój tego typu raka to te, które mają jasne i rude włosy, jasne oczy, bladą cerę, łatwo ulegają poparzeniom słonecznym czy opalają się z dużym trudem lub w ogóle.

Prawdopodobieństwo zachorowania rośnie też z wiekiem. Warto wiedzieć, że po 40-roku życia pojawienie się każdego nowego znamienia barwnikowego powinno być sygnałem do konieczności zgłoszenia się do dermatologa!

Kolejnym czynnikiem ryzyka, który ma znaczenie są również skłonności genetyczne.

Trzeba pamiętać, że czerniak nie tylko rozrasta się na powierzchni skóry, ale co gorsze wrasta w jej głąb – podkreśla nasz Ekspert.

Popularną metodą samobadania jest system ABCD (E)!

Tabela 1. Obraz kliniczny czerniaków wczesnych – system ABCD(E) i miejscowo zaawansowanych – system Glasgow.

System ABCD System Glasgow
A (asymmetry) − asymetria (czerniak jest asymetryczny względem każdej osi w odróżnieniu do łagodnych zmian, które zwykle są okrągłe lub owalne, a także prezentuje obraz nieregularny, złożony z wyniosłości określanych mianem wysp)

B (borders) − brzegi nierówne i postrzępione

C (color) − kolor różnorodny (od jasnobrązowego po czarny, stalowy) z nierównomiernym rozkładem barwnika, często z jego punktowymi depozytami (szczególnie dobrze widoczne w badaniu dermatoskopowym)

D (diameter) − średnica większa niż 5 mm lub (dynamics) dynamika zmian morfologicznych w guzie

1 – powiększanie

2 – zmiana kształtu

3 – zmiana koloru

4 – obecność stanu zapalnego

5 – obecność sączenia, krwawienia ze zmiany lub widoczny strup

6 – zaburzenie czucia (np. świąd i przeczulica)

7 – średnica > 7 mm

źródło: http://www.akademiaczerniaka.pl/dla-lekarzy/diagnoza-i-leczenie-czerniaka/objawy-i-diagnostyka/

Podcast | O czerniaku, jego wykrywaniu, leczeniu i o tym, czego się wystrzegać:

Anna Wojas-Pelc

prof. Anna Wojas-Pelc

Naszym gościem jest prof. dr hab. n. med. Anna Wojas-Pelc – Kierownik Oddziału Klinicznego Kliniki Dermatologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, a od 2004 r. jest Kierownik Katedry i Kliniki Dermatologii UJ CM.

Oceń to:
| Liczba ocen: 7 Średnia: 3.6

1 Komentarz

  1. Ania
    Wrzesień 4, 2017 at 10:03 pm — Odpowiedz

    Ok

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Tomasz Zielenkiewicz

Tomasz Zielenkiewicz

Zawód wyuczony i wykonywany - dziennikarz informacyjny. Tematyką zdrowia zajmuję się od dawna. Pracowałem m.in. przy realizacji programu “Encyklopedia Zdrowia” w Polsat News. Zapraszam do komentowania moich audycji i wpisów.